کد خبر: ۳۵۱۲۱
تاریخ انتشار: ۱۷ مهر ۱۳۹۶ - ۰۸:۱۳
افسردگی فصلی، نوعی از افسردگی اساسی است که در برخی از افراد رخ می‌دهد و با فصول سال ارتباط دارد. این اختلال معمولا در ابتدای فصول سرد سال آشکار، و با شروع فصل بهار از میان می‌رود.
زیست بوم/امیر شیرین‌زاده*: افسردگی فصلی، نوعی از افسردگی اساسی است که در برخی از افراد رخ می‌دهد و با فصول سال ارتباط دارد. این اختلال معمولا در ابتدای فصول سرد سال آشکار، و با شروع فصل بهار از میان می‌رود. همچنین بسته به زمان رخ‌دادن آن، افسردگی پاییزی یا افسردگی زمستانی نیز نامیده می‌شود.

شاید به همین دلیل باشد که در ادبیات فارسی، پاییز و زمستان را فصل حزن و اندوه می‌دانند. افرادی که دچار افسردگی فصلی می‌شوند، در اکثر اوقات سال خلق مناسبی دارند. اما با تغییر فصل، خلق آنها تغییر می‌کنند و دچار نوعی افسردگی می‌شوند که پس از پایان یک یا دو فصل، افسردگی خودبه‌خود برطرف می‌شود.افسردگی فصلی چیست؟

در مورد میزان شیوع اختلال افسردگی فصلی، اطلاعات دقیقی در دست نیست. اما به نظر می‌رسد در مناطقی که روزها کوتاه‌تر و دمای هوا کمتر است، این نوع افسردگی شیوع بیشتری دارد. برای نمونه کشورهای حوزه اسکاندیناوی مانند سوئد یا فنلاند، تعداد بیشتری از افسردگی فصلی را ثبت می‌کنند تا کشورهایی مانند ایتالیا یا فرانسه. 

ممکن است این موضوع با دما و شرایط نوری کشورهای بخش شمالی کره‌زمین مرتبط باشد. دلایل افسردگی فصلی دقیقا مشخص نیست. اما با توجه به آمارها، به نظر می‌رسد کاهش نور خورشید و کوتاه‌شدن روز در فصول سرد سال، در ابتلا به این نوع افسردگی نقش داشته باشد. برخی از دانشمندان معتقدند کاهش نور خورشید و سردشدن هوا، سبب تغییرات قابل‌توجه در ترشح هورمون سروتونین می‌شود. سروتونین، هورمون تنظیم‌کننده خلق و احساسات است و با برهم‌خوردن ترشح سروتونین، فرد مبتلا به افسردگی فصلی می‌شود. اصلی‌ترین علامت افسردگی فصلی، شروع آن با تغییر فصل و پایان آن با اتمام فصل است. ممکن است افسردگی دارای دوره‌ای دوفصلی باشد؛ برای نمونه در پاییز شروع و در انتهای زمستان ناپدید شود. همچنین ممکن است وضعیت خواب و خوراک فرد به‌صورت پرخوابی یا کم‌خوابی و یا پراشتهایی و کم‌اشتهایی تغییر کند. سایر علائم شامل احساس پوچی، غم، کسالت، یکنواختی، بی‌قراری، کاهش سطح انرژی و فعالیت است. 

در موارد شدیدتر، فرد افسرده به‌شدت روابط اجتماعی خود را کاهش می‌دهد و یا ممکن است میل به خودکشی داشته باشد. در چنین مواقعی مراجعه به روانپزشک و مصرف دارو ضروری است. هر فردی ممکن است به افسردگی فصلی دچار شود. اما این نوع افسردگی در زنان بیشتر از مردان، و در سنین جوانی و کهنسالی، بیشتر از سایر سنین مشاهده می‌شود. همچنین زندگی در کشورهایی که روزهای کوتاه و شب‌های طولانی‌تری دارند، احتمال ابتلا به این عارضه را افزایش می‌دهد. برخی از تحقیقات روانشناسی، به نقش ژنتیک و سابقه ابتلای فرد به سایر بیماری‌های روانی اشاره می‌کنند. 

این بدین معنی است که احتمال بروز افسردگی فصلی در افرادی که پیش از این نوعی از بیماری روانی را تجربه کرده‌اند، بیشتر است. برای تشخیص افسردگی فصلی، لازم است به روانشناس و یا روانپزشک مراجعه شود. اگر افسردگی فصلی خفیف باشد، قدم‌زدن در زیر نور مستقیم آفتاب، تا میزانی موثر است. همچنین انجام ورزش‌های هوازی و یا فعالیت‌های لذت‌بخش، علائم را تقلیل می‌دهد. سه روز در هفته پیاده‌روی، به میزان 45 دقیقه و تکرار جملات تاکیدی و مثبت، همراه با مراقبه روزانه، تا میزان زیادی به بهبود خلق فرد افسرده کمک می‌کند.

 فراموش نکنید که در روزهای کوتاه نیمه‌دوم سال، پرده‌ها را کنار بزنید تا نور طبیعی وارد منزل شود. برنامه‌غذایی خود را تغییر دهید و از مقادیر بیشتری میوه و سبزی استفاده کنید. قرارهای خود را با دوستانتان بیشتر کنید و اجازه ندهید که سردی هوا و بارندگی، خانه‌نشینتان کند.
* روانشناس و درمانگر بالینی
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربحث ترین عناوین