کد خبر: ۳۴۶۸۵
تعداد نظرات: 1 نظر
تاریخ انتشار: ۰۱ مرداد ۱۳۹۶ - ۰۸:۴۷
زیست بوم بررسی می کند: چرا ابتکار بماند؟ چرا ابتکار برود؟ (3)
تامین قول و قرارهایی که بین دولت ایران و دولت افغانستان در زمینه تالاب هامون منعقد شد و ثبت آن به عنوان یک ذخیره گاه زیست کره یکی از دستاوردهای مهم عملکرد دکتر ابتکار و تیم اجرایی ایشان است.
زیست بوم/منصوره محمدی: با نزدیک شدن به پایان کار دولت یازدهم، در تحریریه زیست بوم برآن شدیم تا در سلسله گفتگوهایی به بررسی عملکرد سازمان محیط زیست و رئیس این سازمان خانم دکتر ابتکار بپردازیم و نظرات کارشناسان و فعالان محیط زیست در پاسخ به دو پرسش «چرا ابتکار بماند؟ چرا ابتکار برود؟» را جویا شویم.

دو گفتگوی پیشین زیست بوم با دکتر صدرالدین علی پور و دکتر حسین آخانی را اینجا و اینجا می توانید بخوانید. 

دکتر سعید یوسف پور مديركل سايق محيط زيست چهارمحال و بختياري معتقد است با توجه به سابقه مدیریتی کلان دکتر ابتکار و قدرت نفوذ در ارکان مختلف نظام ایشان گزینه مناسبی برای ادامه منصب ریاست در دولت جدید می باشند.

دکتر یوسفپور بر این باور است که ما در بخش های مختلف محیط زیست طبیعی و انسانی خلاء آماری داریم و یک بانک جامع اطلاعاتی باید شکل بگیرد و در این زمینه سازمان می تواند با طراحی نرم افزارهای کاربردی این خلاء آماری را برطرف کند.

سومین گفت و گو از این سلسه را با دکتر یوسف پور بخوانید:

به عنوان سوال اول از عملکرد دکتر ابتکار در 4 سال قبلی دولت تدبیر و امید راضی بودید؟
- رضایت نسبی بله، در یکسری پارامترهای عمده، عملکرد در دولت یازدهم، قابل دفاع و پذیرش است، مخصوصا در حل و وضع قوانین و مقررات، لایحه حمایت از محیط بانان، یا حضور محیط زیست در برنامه ششم توسعه، اتفاقات خوبی در این دولت افتاد. یا موضوعاتی مثل احیای تالاب ها، احیای دریاچه ارومیه، پیگیری هایی که در این دولت انجام گرفت قابل توجه است. مخصوصا تالاب هامون و تامین قول و قرارهایی که بین دولت ایران و دولت افغانستان منعقد شد و ثبت هامون به عنوان یک ذخیره گاه زیست کره و همچنین دریاچه ارومیه، عملکرد خوبی را شاهد بودیم. همچنین تلاش در زمینه احیاء مناطق آسیب دیده که بخش زیادی از معیشت مردم بومی محلی را تحت تاثیر قرار داده عملکرد خوبی را شاهد بودیم.

در حوزه طبیعی، علیرغم انتقادات وارده، اطلس مهره داران که چندین سال معلق بود و در دستورکار قرار گرفته بود، در این دولت نهایی و چاپ شد.

بحث سیاست های ابلاغی مقام معظم رهبری که در حوزه محیط زیست ابلاغ شد و در مجمع تشخیص مصلحت نظام چکش کاری شد و سند راهبردی محیط زیست که اگر در همه زمینه ها مورد استفاده قرار گرفته شود بسیار عالی است.

در خصوص تعامل سازمان در بحث مشارکت های مردمی و حضور و فعالیت NGO ها و همکاری رسانه ها و تاثیرگذاری این حرکت ها بیشتر و مشهودتر شده است.

بحث سه شنبه های بدون خودرو و نذر طبیعت نیز اتفاق خوبی بوده که توجه عموم را به خود جلب کرده است.سعید یوسف پور

انتقاداتی در زمینه های افکار عمومی وجود دارد که فعالیت های سازمان یکجور نمایش تبلیغاتی است، اما به نظرم یکی از نقاط قوت ایشان در زمینه فرهنگسازی مقوله محیط زیست در رسانه ها و افکار عمومی است که باعث شده توجه مردم بیشتربه این مساله جلب شود، به دو دلیل یکی بحران های محیط زیستی فراگیر است که توجه اذهان عمومی را به خود جلب کرده و حضور فعالان در فضای مجازی باعث شد نگاه مردم به بحث محیط زیست بیشتر شود و مطالبه گری ها بیشتر شود و این مساله افق روشنی است و خواست مردم از مسئولین در خصوص توجه بیشتر به محیط زیست به عنوان یک مقوله حیاتی از پیشرفت هایی است که در این دولت حاصل شد.

از دیگر نقاط قوت ایشان می توان به سابقه مديريتی كلان  ایشان در محيط زيست، شناخت كامل ایشان از ظرفيت ها و چالش هاي محيط زيست و سازمان متولي آن، قدرت تعامل و نفوذ در اركان قدرت نظام، پشتوانه محكم سياسي بدنه و بزرگان اصلاح طلبان كشور، مورد حمايت شخص  رئيس جمهور دکتر روحانی از ایشان، توان مديريتي بالا، چهره شناخته شده محيط زيست در سطح ملي و بين المللي، ارتباط مؤثر ایشان با اصحاب رسانه، مورد اعتماد بودن در بخش عمده سمن هاي محيط زيستي و اعتقاد قلبي و عملي ایشان به حفظ محيط زيست اشاره کرد.
 
نقاط قوت کاری تیم دکتر ابتکار را در سوال اول اشاره کردید، اما نقاط ضعف کاری ایشان را چه می دانید و چه راهکارهایی پیشنهاد می کنید؟
- با توجه به ارتباطاتی که با کارشناسان و پایه های میانی طی چندسال حضور خودم در بدنه محیط زیست داشتم، یکی از ایرادات وارده نه تنها به دکتر ابتکار، بلکه به روسای قبلی نیز مربوط به تیم مدیریتی سازمان است که از بدنه سازمان محیط زیست استفاده نمی شود و حداقل در حد یک معاون در تیم ایشان حضور دارند. و گلایه ای است که آیا سازمان نتوانسته افراد توانمند پرورش دهد یا نگاه سیاسی دارد؟ حداقل در مجموعه مدیریتی که قرار است در سازمان قرار بگیرد و از ظرفیت های خود سازمان بهتر و بیشتر استفاده شود.

در خصوص پرسنل خود سازمان، گلایه هایی بوده که توجه کمتری به آنان شده و سرخوردگی ایجاد شده و بهتر است در بدنه اجرایی سازمان سیستم های تنبیهی، تشویقی و بخصوص تشویقی تصویب شود. 

در خصوص محیط بانان که خط مقدم جبهه محیط زیست هستند، کارهایی در زمینه افزایش حقوق آنان اتفاق افتاد، اما باز هم نیاز به تقویت است، چه به لحاظ معیشتی، چه به لحاظ علمی و کاربردی و دوره های آموزش از جمله آموزش قوانین و مقررات، امداد و نجات، بحث های مربوط به حیات وحش اعم از زنده گیری، نیازمندیم تا در زمینه محیط بانی و اجرایی توانمندسازی صورت بگیرد، هم به لحاظ توانمندی معیشتی و هم به لحاظ توانمندی کارکردی.

از جمله ضعف های وارده در حوزه طبیعی، بحث تاکسونومی و رده بندی حیوانات است که بعد از انقلاب کارهایی شد، اما کارهای یکپارچه و منسجمی نبوده، و ما ظرفیت های فراوانی داریم و بهتر است از کارشناسان داخلی و خارجی در این زمینه استفاده شود.

در بحث فناوری های نوین، یکی از ضعف های ما در سازمان که کمتر به آن پرداخته می شود، چه در خصوص محیط انسانی و پایش صنایع و استقرار صنعت و پایش معاونان از فناوری های نوین استفاده کمتری شده است. 

ما در بخش های مختلف محیط زیست طبیعی و انسانی خلاء آماری داریم و یک بانک جامع اطلاعاتی باید شکل بگیرد و در این زمینه سازمان می تواند با طراحی نرم افزارهای کاربردی این خلاء آماری را برطرف کند.

تقویت جایگاه محیط زیست از جمله مسائلی است که باید بیشتر به آن پرداخته شود، با توجه به سیاست های ابلاغی و سخنرانی رهبر معظم انقلاب در 17 اسفندماه سال 93 اتفاقات خیلی خوبی افتاد و جایگاه محیط زیست را تقویت کرد. این دولت محیط زیستی ترین دولت بعد از انقلاب است، اما در همین دولت وزیر صنایع و معادن آن می گوید برای چهار گورخر معدن را تعطیل می کنند!

در حوزه قوه مجریه و مقننه جایگاه محیط زیست باید بیشتر تقویت شود، کمیسیون توسعه پایدار در مجلس شکل بگیرد و منجر به قوانین و مقرراتی شود که به توسعه پایدار در کشور بینجامد، اینها مساولی است که شاید ذکر شود ریاست سازمان کمتر نقش دارد، اما می تواند تا حدودی موثر باشد.

در بحث بودجه ای، علی رغم اینکه سال گذشته بودجه سازمان افزایش دو برابری داشته، اما جوابگوی نیازهای مطالعاتی، پژوهشی، خدماتی نیست و یک تلاش  مضاعف سازمانی می خواهد تا از این ضعف رهایی پیدا کند و به نظرم با این نگاه در دولت تا حدودی می شود پیگیر بود.

یکی از ضعف های این مجموعه چه در گذشته و چه در حال حاضر، این است که در حوزه برنامه های عملیاتی در همه بخش ها ضعف داریم.

بحث آموزش چه درون سازمانی و چه برون سازمانی و در سطح عموم به دانش افزایی نیاز است و سازمان محیط زیست باید خیلی جدی تر ورود پیدا کند. در برنامه ششم توسعه تلاش های زیادی شد اما در زمینه آموزش محیط زیست کم مهری شد و باید به این مقوله بیشتر توجه شود. در آموزش و پرورش، وزارت علوم، تکالیفی در نظر گرفته شود تا ظرفیت آموزشی بالا برود.یوسف پور: دکتر ابتکار توان مدیریتی بالایی دارند، اما تیم مشاوره  ایشان عملکرد چشمگیری نداشته

 یکی دیگر از ضعف ها تشکل ها و NGO ها هستند که به عنوان نقاط مبهم به آنها نگاه می شود و هنوز جایگاه واقعی خود را پیدا نکردند. اقدامات خوبی در صنایع بزرگ صورت گرفته است در زمینه حفظ محیط زیست، و به شرط داشتن شفافیت این صنایع در قالب مسئولیت های اجتماعی در زمینه حفظ محیط زیست مشارکت فعال داشته باشند.
 
آیا دکتر ابتکار تیم مشاوره خوبی همراه خود دارند؟
- به صورت کلی می گویم، تیم همراه خانم دکتر ابتکار عملکرد چشمگیری نداشته و باید از مشاوران و معاونان بهتری استفاده می کردند و با توجه به ریاست 8ساله ایشان در دولت اصلاحات، انتظار می رفت تیم مشاوره قوی تری همراشان باشد و به نظرم اگر قرار است در دولت جدید نیز ایشان ریاست سازمان را برعهده داشته باشند، انتظار بجایی است در مجموعه مدیریتی جدید تجدید نظر شود و در حوزه مشاورین از تیم قوی تری استفاده شود.

آیا دکتر ابتکار را گزینه مناسبی برای ریاست سازمان محیط زیست در دولت جدید هم می دانید؟
یکسری گزینه هایی مطرح شده، اما دیدگاه شخصی من این است که بین این گزینه ها، به لحاظ توان مدیریتی و اجرایی دکتر ابتکار نیروی بهتری است و شرایط بهتری دارند و امیدواریم با ثبات مدیریتی ایشان در طول هشت سال، منجر به تحولی اساسی در بخش های مختلف محیط زیست شود.

سهم اساتید دانشگاهی را در تیم دکتر ابتکار کافی می دانید؟
 - اعتقاد من این است که پایه و اساس سازمان محیط زیست باید براساس مطالعه و پژوهش های کاربردی باشد. ما دو خلاء جدی داشتیم، یکی مساله آمایش سرزمین بوده که بدون توجه به ظرفیت های سرزمین واگذاری های کلان داشتیم، و آینده پژوهی در زمینه محیط زیست بود که انجام نمی گرفت اما الان بعضی از دانشگاه ها آنرا مطرح کردند و اجرا می کنند.

حضور اساتید در بخش های مشاوره ای لازم است، اما در بخش های مدیریت اجرایی و عملیاتی، اگر مدیران کل از دانشگاه ها انتخاب شوند، با سختی هایی مواجه می شوند، اما در بخش هایی از حوزه های ستادی، اساتید دانشگاهی می توانند کارگشا باشند. در بخش های تخصصی حوزه های طبیعی و انسانی استفاده از اساتید دانشگاهی کارگشا است، اما کار عملیاتی و اجرایی به کارگیری بدنه خود سازمان مناسب تر است.

شما به عنوان معاونت پایش اداره کل محیط زیست استان اصفهان و یک کارشناس و فعال محیط زیست، آیا توجه دکتر ابتکار به مشکلات محیط زیستی استان اصفهان را کافی می دانید؟
- در اصفهان چند مشکل اصلی وجود دارد که خیلی به چشم می آید، بحث خشکی زاینده رود و تلاش هایی که برای تامین حق آبه زیستی زاینده رود در سال 94 به تصویب رسید و طبق آن مصوبه اولویت های تامین آب برای بخش های مختلف که بعد از آب شربف محیط زیست اولویت دوم در نظر گرفته شد، اما متاسفانه به انجام نرسید و حق آبه ما محقق نشد، اما سازمان تلاش خود را می کند که یک رهیافت علمی به دور از تنش های سیاسی، اجتماعی در پیش گیرد تا مشکل گاوخونی حل شود.

در بخش مطالعاتی تعیین نیاز آبی در بخش های مختلف که توسط دو دانشگاه شهرکرد و اصفهان صورت پذیرفت و قدم خوبی بود که از طرف سازمان برداشته شد. و یکی از زمینه های تحقیقاتی این است که اگر گاوخومی خشک شود چه می شود که مطالعات آنرا سازمان انجام داده است. 

در خصوص آلودگی هوا، آنچه در استان اصفهان دیدم، گام های خوبی برداشته شد، برنامه جامع کاهش آلودگی هوا در اصفهان اجرا شد و موفقیت آمیز بوده. در این دوره، تعداد روزهای پاک افزایش و تعداد روزهای ناسالم کاهش یافت. یک مثال در خصوص آلودگی نیروگاههای اصفهان که در شبانه روز در حدود 700 تن ترکیبات گوگردی وارد هوا  می شود که با جلوگیری از مصرف سوخت مازوت از آن جلوگیری شد.

برنامه مدیریت جامع مقابله با گردوغبار در حال انجام است، در جایی مثل اصفهان، مصوب شد سالانه 1000 هکتار برای بیابان زایی درختکاری شود و تا حدودی انتظارات برآورده شده است. 

در زمینه مناطق چهارگانه، افزایش سه منطقه جدید در اصفهان را داشتیم، پناهگاه حیات وحش موته، به پارک ملی موته ارتقا پیدا کرد، پناهگاه حیات وحش یخاب و اثر طبیعی ملی فسیلی سپاهان که از دستاوردهای این دولت است، چون با انحلال شورای عالی محیط زیست، روند ثبت مناطق چهارگانه روند قانونی خودش را طی نمی کرد که با احیا آن این مسائل برطرف شد.

به عنوان سوال آخر بعضی از فعالین محیط زیست اصفهان با اجرای جشنواره موسیقی سبز با توجه به مشکلات عمده محیط زیستی استان اصفهان مخالفت داشتند و آن را یک حرکت نمایشی  می دانند، نظر شما چه هست، آیا این نشان نمی دهد که سازمان محیط زیست در اولویت بندی رسیدگی به مشکلات محیط زیستی و برگزاری همایش ها و جشنواره های اینچنینی با ضعف برنامه ریزی مواجه است؟
- هرکاری در جای خودش درست است که انجام شود. استفاده از ظرفیت هنر برای محیط زیست یک کار الزامی و ضروری است، وقتی صحبت از فرهنگسازی و دانش افزایی می کنیم، وقتی از زمینه های مختلف بخصوص هنر استفاده می کنیم، طبیعتا قدرتمندی ما در آن زمینه چندین برابر و اگر بتوانیم مردم را همراه کنیم، به نیروی کمتر سازمانی و بودجه کمتری نیاز داریم. حالا ایراداتی به این جشنواره و هزینه های گزاف آن وارد شده است، اما جشنواره های از این دست، می تواند یک ظرفیت بزرگ در حوزه محیط زیست ایجاد کند. قطعا ورود چهره ها و هنرمندان باعث تحت تاثیر قرار گرفتن بخش های مختلف محیط زیست می شود.

و کلام آخر؟
در پایان اين نكته را تاكيد كنم كه بخش زيادي از مشكلات محيط زيست كشور بين بخشي است و با توجه به قوانين و مقررات فعلي و عدم همراهي كامل ارگان هاي ذيربط و ذينغع در اين حوزه، همچنين ضعف شديد ساختاري محيط زيست و عدم دسترسي كامل به جايگاه حاكميتي محيط زيست، خانم دكتر ابتكار با تغييراتي در تيم مديريتي اش مي تواند بخش هاي از مشكلات را رفع كند اما نه وي و نه هيچ فرد ديگري در اين شرايط براي حل تمام چالش ها و مشكلات معجزه نخواهد كرد مگر اينكه حاكميت و مردم هم اراده و عزم جدي براي حفظ محيط داشته باشند.

در پایان متشکرم از شما که با صبر و حوصله به سوالات ما پاسخ دادید.
خواهش می کنم و از شما متشکرم.
منبع: زیست بوم
مطالب مرتبط
نظرات بینندگان
غیر قابل انتشار: ۰
در انتظار بررسی:۰
انتشار یافته: ۱
حسام
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۹:۲۰ - ۱۳۹۶/۰۵/۰۱
0
1
در جايي از مصاحبه كلمه تاكسيدرمي آمده كه به نظرم منظور آقاي يوسف پور تاكسونومي (رده بندي جانوران) بوده
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربحث ترین عناوین