کد خبر: ۳۳۵۴۸
تعداد نظرات: 1 نظر
تاریخ انتشار: ۱۳ دی ۱۳۹۵ - ۱۱:۰۳
انتشار یک تحقیق دانشگاهی از بی‌توجهی رسانه ملی به اخبار محیط‌زیستی حکایت می‌کند. این در حالی ‏است که دکتر اسماعیل کهرم، کارشناس برجسته محیط‌زیست می‌گوید به دلیل فعالیت‌هایش ممنوع‌التصویر ‏شده است.
زیست بوم: روزنامه تماشاگران امروز در گزارش یک خود به موضوع محیط زیست و صدا و سیما پرداخت.

به گزارش زیست بوم، در این گزارش به قلم زهرا حمزه آمده است: كشورمان، ايران، به لحاظ زيست‌محيطي هميشه با چالش‌‌هاي زيادي روبه‌رو بوده است‌؛ از ‏معضل كم‌‌آبي و هواي آلوده و غبارآلود بگيريد، تا شكارهاي غيرقانوني و انقراض گونه‌هاي نادر حيواني.

 اگر اين ‏مسئله در دولت‌هاي وقت هم به وجود نيامده باشد، به نظر مي‌آيد كه پوشش اين اخبار و نگراني‌هاي ‏محيط‌زيستي هم هيچ‌گاه در اولويت اخبار رسمي صدا و سيما نبوده است. اغلب به نظر مي‌رسد كه مديران ‏اخبار و تلويزيون حكومتي ايران، زماني بخش محيط‌زيست را در اخبارشان مي‌گنجانند كه بخواهند از آن سود ‏جناحي ببرند. اخباري كه به گوش تمام ايراني‌ها در كوچك‌ترين روستاهاي ايران هم مي‌رسد و مي‌تواند ‏بهترين رسانه براي آگاهي‌بخشي حفاظت از محيط‌زيست به صورت فراگير باشد. محيط‌زيستي كه در حال ‏نابودی است.

روز گذشته گزارشي از يك پژوهش دانشگاهي در مورد شیوه پرداخت اخبار صدا و سيما به موضوعات ‏زيست‌محيطي منتشر شد كه در آن مشخص شده بود كه زير يك درصد از اخبار سه بخش خبري اصلي ‏شبكه يك و دو سيما در شش ماهه اول سال ۹۵، به خبرهاي محيط‌زيستي اختصاص داده شده است! ‎
چرا صدا و سيما با محيط‌زيست قهر است؟
مجيد فدايي، دانشجوي كارشناسي ارشد رشته علوم ارتباطات دانشگاه آزاد تهران شمال، كه در پايان‌نامه خود ‏ميزان و چگونگي پوشش خبرهاي محيط‌زيست در رسانه ملي و انطباق آن با سياست‌هاي كلي ابلاغي در اين ‏حوزه را مطالعه كرده است، بنا بر پژوهش‌هايش در مطالعه موردي اخبار ۲۱ شبكه يك، اخبار ۲۰:30 و ‏‏۲۲:30 شبكه دو سيما، به انضمام گفت‌وگوي ويژه خبري در شش ماهه اول سال ۹۵، دريافته كه تنها 83/0 ‏درصد از اين اخبار در مورد محيط‌زيست بوده است.

 همچنين براساس يكي ديگر از نتايج اين پژوهش، ‏مشخص شد كه ۵۸ درصد خبرهاي محيط‌زيستي پخش‌شده از رسانه ملي، كمتر از يك دقيقه است و نتايج ‏بررسي نحوه چينش اين اخبار نيز نشان داد كه خبرهاي محيط‌زيستي بيشترين فراواني اخبار بدون هدلاين را ‏با 7/78 درصد به خود اختصاص داده است. علي‌رغم بيان اهميت محيط‌زيست در مجموعه ضوابط و قوانين ‏كلان كشور، مانند قانون اساسي، سند چشم‌انداز ۲۰ ساله و برنامه‌هاي توسعه پنج ساله و بودجه‌هاي سالانه ‏كشور، سياست‌هاي كلي نظام در حوزه محيط‌زيست نيز در ۲۶ آبان ۱۳۹۴ در ۱۵ بند از سوي مقام معظم ‏رهبري به رؤساي قواي سه‌گانه و رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام، ابلاغ شده كه در اين پژوهش به ۲۱ ‏موضوع تفكيك شده است.

 پس از تطبيق خبرهاي پخش شده با پارامترهاي سياست‌هاي كلي مشخص شد، ‏تخريب محيط‌زيست، گرد و غبار و آتش‌سوزي جنگل با مجموع ۳۷ درصد، بيشترين فراواني را در بين اخبار ‏محيط‌زيستي پخش‌شده در بازه زماني مورد نظر به خود اختصاص داده و به خبرهاي با رويكرد فرهنگ‌سازي ‏محيط‌زيستي، بسيار كم پرداخته شده، فقط ۵/۵ درصد و به موضوعاتي نظير فناوري‌هاي نوين محيط‌زيستي، ‏ارزيابي زيست‌محيطي، درختكاري و حمل و نقل عمومي ‌و... اصلاً پرداخته نشده است‎.‎
‎ ‎مجید فدایی
دریغ از خبر خوش
‎ ‎مروري بر اين اخبار نشان مي‌دهد كه علي‌رغم اهميت آنها و بي‌تفاوتي رسانه ملي، ساير رسانه‌ها به خوبي آنها ‏را بازتاب داده‌اند. مثلاً خبر امضاي فاز سوم سند همكاري مشترك سازمان ملل متحد، دولت ژاپن و سازمان ‏حفاظت محيط‌زيست براي احياي درياچه اروميه با حضور مقامات ژاپني، سازمان ملل و رئيس سازمان حفاظت ‏محيط‌زيست كه بيانگر توجه جهاني به موضوع احياي درياچه اروميه است، در ساير رسانه‌هاي مكتوب و ‏خبرگزاري‌ها و سايت‌هاي خبري بازتاب داشت، اما در رسانه ملي اصلاً پخش نشد. يا برنامه امضاي تفاهم‌نامه ‏بيمه جامع پلنگ ايراني از خبرهايي بود كه در رسانه ملي به آن توجهي نشد. 

يكي از عواملي كه منجر به ‏كشته شدن پلنگ‌ها در كشور مي‌شد، اين بود كه گاهي پلنگ به دام‌هاي اهلي حمله مي‌كرد و چوپانان و ‏صاحبان اين دام‌ها براي انتقام‌‌گيري از پلنگ مي‌كشتندش، يكي از راه‌هاي مقابله با اين امر، بيمه كردن ‏پلنگ‌ها بود كه باعث مي‌شود خساراتي را كه پلنگ به روستاييان وارد مي‌كند را جبران كند كه متأسفانه اين ‏خبر در تلويزيون برجسته‌سازي نشد. 

پژوهشگر در پايان، اين چنين نتيجه گرفته است كه اخبار محيط‌زيستي ‏رسانه ملي با اسناد بالادستي و سياست‌هاي كلي نظام در حوزه محيط‌زيست تطابق كافي ندارد، لذا انتظار ‏مي‌رود توليدكنندگان خبرهاي اين حوزه به سياست‌هاي كلي بيشتر پايبند باشند. همچنين نتايج و ‏بررسي‌هاي انجام گرفته در اين تحقيق، نشانگر آن است كه دروازه‌بانان خبري در بخش‌هاي مورد بررسي رسانه ‏ملي به اندازه اهميت محيط‌زيست در اسناد بالادستي، به آن نپرداخته است و پارامترهاي اين تحقيق اين ‏مطلب را تأييد مي‌كند‎. ‎

براي توضيح بيشتر در مورد اين مسئله، با اسماعيل كهرم، بوم‌شناس، فعال محيط‌زيست ايراني و مشاور رئيس ‏سازمان حفاظت محيط‌زيست در امور محيط طبيعي صحبت كرديم. او معتقد بود كه صدا و سيما متأسفانه ‏رويكردي سياسي نسبت به اين مسئله دارد و در نهايت به جاي حمايت از محيط‌زيست كه متعلق به تمامي ‏شهروندان كشور است، بيشتر به فعاليت در جهت تخريب مديران كنوني سازمان حفاظت از محيط‌زيست ‏مي‌پردازد. ‏

من را ممنوع‌التصویر کرده‌اند

‎  ‎آقاي كهرم شما به عنوان كارشناس محيط‌زيست كه سابقه تهيه برنامه‌هاي تلويزيوني در آن موضوع را هم ‏داريد، وضع پوشش امروز اخبار صدا و سيما را در اين موضوع چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟
امروزه به شدت مي‌بينيم كه صدا و سيما به جاي پوشش اخبار و دغدغه‌هاي زيست‌محيطي بيشتر مشغول ‏آن است كه يك جمله از يكي از مديران سازمان حفاظت از محيط‌زيست را بگيرد و با آن كل سازمان و ‏فعاليت‌هايش را تخطئه كند. وقتي مي‌گويند كه صدا و سيما دانشگاه است، بايد مانند يك دانشگاه براي ‏آگاهي رساندن كلاس برگزار كند! با كمال تأسف از اين قبيل داستان‌ها را در مجلس قبل هم شاهد بوديم كه ‏افرادي برخلاف صحبت‌هاي كارشناسان و علاقه‌مندان محيط‌زيست كه مي‌گفتند جاده‌كشي به جنگل ابر به ‏صلاح مملكت نيست، آمدند در مجلس گذشته حرف‌هايي زدند و بيش از ۱۰۰ راه پيدا كردند تا طرح احداث ‏اين جاده را تصويب كنند. البته همين كار آنها باعث شد كه خواسته ما در انتخابات اخير مجلس شوراي ‏اسلامي از آقاي عارف و تيم آن‌ها، ‌ اين بود كه جلوي اين كارها را در مجلس بگيرند.
 ‎
‎  ‎يعني پوشش و اطلاع‌رساني اخبار محيط‌زيستي در اولويت مديران صدا و سيما قرار ندارد؟
با كمال تأسف به جاي اينكه بخواهند به مسائل محيط‌زيست كشور بپردازند، به توهين به سازمان‌ها و ‏همكاران خود مي‌پردازند و در اين كار هم تنها نيستند. سياست‌هاي حفاظت از محيط‌زيستي براي آنها مهم ‏نيست و فقط مي‌خواهند با يك تيتر و عنوان، با اين بهانه كه سازمان حفاظت از محيط‌زيست به يك سازمان ‏كاملاً سياسي تبديل شده است، مديرانش را تخطئه كنند. ولي حقيقت آن است كه اين افراد، با اين چنين ‏گزارش‌هايي كه به تصوير مي‌كشند، اين سازمان را سياسي جلوه مي‌دهند. اين سازمان در جهت حفظ طبيعت ‏و گونه‌هاي در حال انقراض حيات وحش در حال انجام كارش است. چرا صدا و سيما با محيط‌زيست قهر است؟

‎  ‎اين‌طور به نظر مي‌رسد صدا و سيما تمايلي هم براي حمايت از فعاليت‌هاي سازمان محيط‌زيست ندارد‎؟

البته ما انتظار حمايت صدا و سيما را هم نداريم، ولي اين چوب لاي چرخ گذاشتن و عدم همكاري آنها ‏متأسفانه مي‌تواند در بلندمدت باعث دلسردي افراد زحمتكش سازمان محيط‌زيستي شود كه با بودجه ناچيز ‏در شرايط دشوار به سختي كار مي‌كنند، ولي نتيجه كارشان هيچ جا منتشر نمي‌شود و به گوش مردم ‏نمي‌رسد. اگر صدا و سيمايي و ديگراني هم دائم سنگ‌اندازي مي‌كنند، وقتي درست نگاه كنند متوجه ‏مي‌شوند كاري كه مي‌كنند خيانت است. شايد اگر خوشبين باشيم بتوانيم بگوييم كه خود آنها متوجه نيستند ‏كه دارند خيانت مي‌كنند. به ‌قول شاعر كه مي‌گويد مرا به خير تو اميدي نيست، شر مرسان! متأسفانه صدا ‏وسيما رويكردي جناحي نسبت به اين مسئله دارد. آنها شديداً معتقد هستند كه اگر فلان گروه سر كار بيايد، ‏وضع بهتر مي‌شود و به همين دليل، كل جناح روي كار را تخريب مي‌كند و در نهايت كار آنها به ضرر كشور و ‏محيط‌زيست آن است. در صورتي كه بايد بدانند كه اگر مي‌خواهند خدمت كنند، يكي را راه‌هاي خدمت، ‏تشويق و منعكس كردن فعاليت‌هاي مثبت است‎.

‎  ‎فکر می‌کنید صدا و سيما با اين نوع برخورد جناحي‌اش در دولت‌ گذشته رويكرد حمايتي بهتري داشت؟ ‎
مسئله‌ ديگر صدا و سيما برخورد سليقه‌اي مديران شبكه‌اش با اين موضوع است. در آن جا پرداختن به مسائل ‏مختلف در شبكه‌هاي مختلف بيشتر قائم به ‌فرد است. همان‌طور كه در گذشته مشاهده مي‌كرديم، با تغيير ‏مديران شبكه‌ها، ميزان پوشش اخبار محيط‌زيستي هم تغيير مي‌كرد. حتي در آن زمان شبكه‌اي بود كه به ‏صورت مرتب و ماهانه با روابط عمومي سازمان حفاظت از محيط‌زيست جلسه مي‌گذاشت تا براي آن ‏موضوعات روز با همكاري هم برنامه ساخته شود. مدتي هم بود كه من در صدا و سيما فعاليت زيادي ‏مي‌كردم، ولي امروز در آن‌جا ممنوع‌التصوير‎ ‎هم هستم!‏
منبع: زیست بوم
مطالب مرتبط
نظرات بینندگان
غیر قابل انتشار: ۰
در انتظار بررسی:۰
انتشار یافته: ۱
کوشان مهران
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۵:۰۵ - ۱۳۹۵/۱۰/۱۳
0
0
اگر به برنامه های مستند به عنوان عنصری برای بالا بردن آگاهی های محیط زیستی مردم, و بویزه از دیدگاه حیات وحش, بنگرم رسانه ملی حداقل اگر با بربینی هم نگاه کنیم برای پر کردن ساعات با پخش مستند ها و بیشتر دوبله شده خارجی تا حدودی خوب عمل کرده است.

البته جای واقغی آشنایی دلایل اهمیت محیط زیست و نه تنها حیات وحش ساوان های شرق آفریقا برای بینندگان خالی است تا برای نمونه پس از مشاهده برنامه های واقعا آموزنده دریابند که دلیل واقعی خشکانیده شدن( و نه خشک شدن) دریاچعه ارومیه نه خشکسالی و تغییر اقلیم بلکه زیاده خواهی سد بازان بوده و اکنون هم بهانه تغییر اقلیم به زیر دندان آب بازان حسابی مزه کرده تا به بهانه خشکسالی پرداخت حق آبه حیاتی تالاب ها را پشت گوش بیاندازند.

_______________

ممنوع التصویر شدن جناب کهرم هم نه به خاطر واهمه گروهی از دانش گسترده و نشان دادن دلایل راستین نابودی زیستگاه بلکه به دلیل همان رقابت جناجی است که باعث شده تا ایشان را نه به چشم یک کارشناس فراجناحی بلکه درست و یا نادرست وامدار گروهی خاص ببینند وگرنه در رسانه ملی همواره بر روی جناب آقای دکتر کردوانی و صحابه ایشان باز می باشد.

جنگ هفتاد و دو ملت همه را عذر بنه

چون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند

شکر ایزد که میان من و او صلح افتاد

صوفیان رقص کنان ساغر شکرانه زدند

آتش آن نیست که از شعله او خندد شمع

آتش آن است که در خرمن پروانه زدند


جناب آقای دکتر کهرم.

مشکل از جای دیگری است و تقلید بانگ خوش چکاوک آسمانی علاج کار جنگل های رو به تخریب سرتاسر کشور و منابع آب و خاک در شرف آب رفتن و حتی انبوه فلامینگو و اردک سانان رانده شده از هامون تفدیده نیست.
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربحث ترین عناوین