کد خبر: ۳۲۴۵۱
تعداد نظرات: 1 نظر
تاریخ انتشار: ۰۶ مرداد ۱۳۹۵ - ۱۵:۱۹
پس از ثبت جهانی بیابان لوت
جنگل های هیرکانی که در منطقه شمال ایران قرار دارند، قرار بود نخستین اثر ثبتی ایران به عنوان میراث طبیعی باشند. اما همان زمان نیز زمزمه‌هايی از تلاش کشور آذربایجان برای ثبت مستقل این جنگل ها به گوش رسید.
زیست بوم-منابع طبیعی/ احسان رستمی پور: جنگل های هیرکانی که در منطقه شمال ایران قرار دارند، قرار بود نخستین اثر ثبتی ایران به عنوان میراث طبیعی باشند. اما همان زمان نیز زمزمه‌هايی از تلاش کشور آذربایجان برای ثبت مستقل این جنگل ها به گوش رسید. نخستین پرونده‌ای که ایران برای ثبت جهانی میراث طبیعی به یونسکو ارسال کرد، جنگل های حرا بود. 

پرونده ای که به سرانجام نرسید تا مشخص شود در تهیه پرونده های میراث طبیعی ضعف وجود دارد. اما امسال پرونده بیابان لوت توانست به عنوان نخستین میراث طبیعی ایران در فهرست جهانی یونسکو ثبت شود و به نظر می رسد گره تهیه پرونده های میراث طبیعی باز شده است. هر چند یونسکو درباره مدیریت بیابان لوت نیز سوال های زیادی از مسئولان ایرانی داشت و با وجود چند سازمان دخیل در مدیریت بیابان لوت، خواهان روشن شدن ابعاد مدیریت آن بود. پرونده های ثبت جهانی جنگل های هیرکانی حالا یکی از پرونده های مد نظر سازمان میراث فرهنگی برای ارسال به یونسکو است. محمد حسن طالبیان، معاون میراث فرهنگی کشور در نشست خبری ثبت جهانی قنات ها و بیابان لوت با اشاره به تهیه پرونده های میراث طبیعی، جنگل های هیرکانی را یکی از گزینه هایی دانست که احتمال دارد سال آینده به یونسکو ارسال شود.نوبت به ثبت جهانی جنگل های هیرکانی می رسد

هیرکانی، اجداد جنگل های اروپایی
جنگل های هیرکانی مجموع جنگل های شمال ایران است. جنگل هایی که از محدوده ارسباران تا آشخانه کشیده شده است. جنگل های سرسبز و در هم تنیده که بخش اصلی زیبایی خطه شمال را تشکیل می دهند، جزء میراث طبیعی این سرزمین هستند. جنگل هایی که هرچند خطرات متعددی آنها را تهدید می کند اما شاید با ثبت جهانی آنها اجماع بیشتری برای حفظ و حراست از آنها شکل بگیرد. جنگل های هیرکانی را جایی اجداد جنگل های اروپایی دانسته اند. 

داریوش بیات، مدیر ملی پروژه مدیریت جنگل های هیرکانی در توضیح علمی این وابستگی به آفتاب یزد می گوید: « ما در اینجا و در آلمان راش داریم، اما اینها در حد جنس یکی هستند. فاگوس هم به همین صورت است. درختان ما اوریانتالیسم است و درختان آنها اکسیدنتالیسم و از نظر گونه ای متفاوت هستند. گونه ها می توانند روی همدیگر گرده افشانی داشته باشند، اما تفاوت‌های جغرافیایی باعث شده با هم متفاوت داشته باشند. این گونه ها یک زمان، پیوستگی داشته‌اند، اما در اثر مرور زمان جدا شده اند و این جدا شدن باعث شده تحت شرایط اقلیمی و خاکی مختلف قرار بگیرند و تفاوت هایی در سطوح ژنتیکی شان ایجاد شده و گونه های مختلفی به وجود بیاورند.»

بیات در ادامه می‌گوید: « مثلا سرخس های عقابی در جنگل های ایران به وفور دیده می شود، اما در آنجا حالت فسیل دارند چون در یخبندان از بین رفته اند. اما اگر این یخبندان وجود نداشت پیوستگی وجود داشت و توالی از بین نمی رفت. جنگل‌های کهنسالی از قبل باقی مانده‌اند، اما به این معنا نیست که تغییر نمی کنند. ما با پدیده گرمایش کره زمین مواجه شده ایم هر چقدر دمای کره زمین بیشتر افزایش پیدا کند خشکی بیشتر عارض می شود و گونه‌هایی که تاب تحمل این گرما و خشکی را ندارند حذف می شوند.»
نوبت به ثبت جهانی جنگل های هیرکانی می رسد
جنگل‌های هیرکانی  آذربایجان 50 هزار هکتار است
داریوش بیات، مدیر ملی پروژه مدیریت چند منظوره جنگل های هیرکانی درباره گستردگی این جنگل ها در کشور آذربایجان می گوید: « منتهی الیه شمالی جنگل های هیرکانی به کشور آذربایجان کشیده می‌شود، اما سطح زیادی ندارد و براساس آمار حدود 50 هکتار است.»

او با اشاره به موضوع ثبت جهانی این جنگل ها می‌گوید: « با توجه به موضوع ثبت جهانی جنگل ها قرار بود ایران ثبت جهانی انجام دهد، اما این اتفاق نیفتاد و  آذربایجان  برای ثبت  جهانی این جنگل اقدام کرد. این در حالی است که وسعت جنگل های هیرکانی در ایران به 2 میلیون هکتار می رسد. تلاش آذربایجان برای ثبت جهانی  با اعتراض ایران مواجه شد. نمی شود 50 هزار هکتار را با 2 میلیون هکتار مقایسه کرد.»

بیات در ادامه این تفاوت ها می گوید: «جنگل‌هاي هیرکانی تمام این گستردگی را شامل می‌شوند و باید همه عناصر را به علاوه تمام عناصر ژنتیکی دارا باشند. وقتی منطقه دو هکتاری را با منطقه 50 هزار هکتاری مقایسه مي‌كنيد طبیعی است تمام ذخایر ژنتیکی را ندارند. به همین دلیل مجامع بین‌المللی این موضوع را به توافق ایران و آذربایجان واگذار کردند.»
نوبت به ثبت جهانی جنگل های هیرکانی می رسد
در راه ثبت جهانی این اثر اما مشکلات دیگری نیز وجود دارد. بیات با اشاره به صحبت هایش با همکاری که در این موضوع دخیل است، می‌گوید: «آذربایجان گفته بر اساس حروف الفبا اول کشور آذربایجان قرار دارد. تقدم و تاخر اسامی و املای هیرکانی دو موضوع مورد بحث بود. املای هیرکانی کاملا متفاوت است با املایی که آذربایجان دارد. آنها ادعا می کنند که املا باید به شکلی که آنها می گویند باشد،چرا که یک روستا به این نام دارند. در حالی که ما یک استان به این نام داشتیم. این مساله همچنان مسکوت مانده و نیازمند انجام اقدامات بیشتری است.»

پرونده هیرکانی گسترده است
فرهاد نظری، مدیر کل ثبت آثار تاریخی سازمان میراث فرهنگی درباره روند ثبت پرونده های میراث طبیعی به آفتاب یزد می گوید: «برای این پرونده نیز همچون پرونده بیابان لوت کمیته متشکل از وزارت کشاورزی، سازمان جنگل ها و سازمان محیط زیست وجود دارد که کار تکمیل پرونده را انجام می دهد.»

او با اشاره به اینکه سازمان میراث فرهنگی،گردشگری و صنایع دستی نماینده جمهوری اسلامی در اجلاس های کنوانسیون های یونسکو است، می گوید: « پرونده هیرکانی در دست تدوین است و کار گسترده ای نیاز دارد. هیرکانی جزء فهرست پیشنهادی ما در یونسکو قرار دارد و ظرف دو سال آینده این پرونده برای ثبت جهانی به یونسکو ارسال می شود.»

آذربایجان داوطلب مشارکت در پرونده هیرکانی
نظری درباره ادعایی که کشور آذربایجان برای ثبت جنگل های هیرکانی داشت نیز می گوید: « حالا این کشور خود متقاضی مشارکت با ایران برای ثبت جهانی این جنگل هاست.»

او درباره نحوه اعلام نظر نهایی یونسکو درباره پرونده ها می‌گوید: «سه حالت دارد. یا پرونده پذیرفته و اثر، ثبت جهانی می شود، یا مرجوع می شود که در این صورت سهمیه ثبت جهانی از دست نمی رود یا رد می شود که سهمیه ثبت نیز می سوزد.»

آفتاب یزد
مطالب مرتبط
نظرات بینندگان
غیر قابل انتشار: ۰
در انتظار بررسی:۰
انتشار یافته: ۱
فاطمه
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۰:۴۹ - ۱۳۹۵/۱۰/۰۳
0
0
ما هنوز هم استانی به نام هیرکان داریم
قزوین برگرفته از هیرکانیست.
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربحث ترین عناوین