کد خبر: ۲۹۵۳۵
تعداد نظرات: 1 نظر
تاریخ انتشار: ۲۲ شهريور ۱۳۹۴ - ۰۸:۰۰
مصوبه دولت فقط به خاطر یک ماده روی زمین ماند
اگرچه معاون امور جنگل سازمان جنگل‌ها مسئله توقف بهره‌برداری در مصوبه دولت را تکذیب می‌کند اما به گفته ناصر مقدسی، قائم مقام سازمان جنگل‌ها، موضوع طرح استراحت و تنفس جنگل موضوع جدیدی نیست.
لیلا مرگنزیست بوم/لیلا مرگن: دولت برنامه «بهینه‌سازی، پایش، حفظ، بهره‌برداری و مدیریت جنگل‌های شمال کشور» را 16 دیماه سال 92 به تصویب رساند. بر این اساس دستگاه متولی حفاظت از جنگل‌ها مکلف است این برنامه را اجرایی کند. اما با گذشت دو سال از مصوبه دولت، نه تنها اجرای این تصمیم روی زمین مانده، بلکه بند 6 آن که بهره‌برداری از جنگل‌های شمال را متوقف می‌کند، به محل مناقشه کارشناسان و بهره‌برداران جنگل تبدیل شده‌است. در میان بحث‌های داغ کارشناسی، خداکرم جلالی رییس سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری هم موافقت مشروط خود برای اجرای تصمیم دولت را اعلام کرده و معتقد است که قوه مجریه باید هزینه‌های تنفس جنگل را به این سازمان بپردازد. 
جنگل‌های ایران حال و روز خوشی ندارند. تشخیص وضعیت نامناسب جنگل‌های شمال بدون داشتن تخصص هم امکان‌پذیر است. نوار باریک سبزی که در شمال ایران قرار دارد، تنها باقیمانده 18 میلیون هکتار جنگلی است که روزگاری سطح ایران را پوشانده بودند. این روزها دیگر جنگل‌های بلوط غرب را نمی‌توان جنگل نامید. اکوسیستم شکننده بلوط‌های زاگرس که امروز تبدیل به چوبزار شده‌اند، با هجوم افات و امراض، سیر قهقرایی طی می‌کنند. در شمال هم برداشت‌های غیرمجاز، اجرای پروژه‌های متعدد توسعه‌ای، تغییر کاربری اراضی و برخی اشتباهات مهندسی به همراه عوامل طبیعی نظیر تغییر اقلیم، سلامت و شادابی درختان جنگل را به شدت در معرض تهدید قرار داده‌است. در چنین شرایطی دولت به درستی وضعیت بحرانی جنگل‌های شمال کشور را تشخیص داده و با تصویب برنامه «بهینه‌سازی، پایش، حفظ، بهره‌برداری و مدیریت جنگل‌های شمال کشور» عزم خود را جزم کرده تا 8/1 میلیون هکتار جنگل شمال کشور را بیش از گذشته حفاظت کند و به جای تمرکز صرف بر ارزش اقتصادی چوب جنگل، سایر ارزش‌های این اکوسیستم را وارد معادلات اقتصادی کند. بر اساس ماده 6 این قانون، بهره‌برداری از جنگل‌های شمال متوقف می‌شود و مجریان و بهره‌برداران فقط مجاز خواهند بود از چوب درختان باد افتاده و ریشه‌کن شده یا چوب حاصل از عملیات پرورشی در عرصه‌های جنگلی در طول مدت تنفس استفاده کنند. اما گویا این ماده مخالفان زیادی دارد. حتی رییس سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری هم در یک نشست خبری، اجرای طرح تنفس جنگل‌های شمال کشور را مشروط به دریافت سالانه 300 میلیارد تومان اعتبار از سوی دولت اعلام می‌کند. به گفته وی این هزینه باید صرف نگهداری جنگل شود. البته وی نگران عدم اختصاص این بودجه نیز هست.

بهره برداری ادامه دارد!
اگرچه پیش از این عادل جلیلی رییس موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور در گفتگو با زیست‌بوم از روی زمین ماندن اجرای مصوبه دولت خبرداده و گفته بود که سازمان بازرسی جلسه‌ای تشکیل داد تا درباره دلایل عدم اجرای مصوبه دولت با کارشناسان و متولیان منابع طبیعی به گفتگو بنشیند اما بهزاد انگورج، معاون امور جنگل سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور در گفتگو با زیست بوم، این اظهارات را رد کرده و تاکید می‌کند که مصوبه دولت در حال انجام است.
وی اضافه می‌کند: « چه کسی گفته این مصوبه اجرا نمی شود؟».
انگورج به این پرسش را که آیا بهره‌برداری از جنگل‌های شمال متوقف شده، بیان می‌کند: « آیا مصوبه اعلام کرده که بهره برداری از جنگل انجام نشود؟ مصوبه گفته که بهره برداری بشود».
وی در تشریح سخنان خود می‌گوید: بر اساس مصوبه دولت باید عملیات پرورشی در جنگل انجام شود و بر اساس هدف طرح، می‌توانیم درختان قطور یا جوان را برداشت کنیم.شیوه‌های مدیریت جنگل‌های شمال در آستانه خانه تکانی بزرگ
عملیات پرورشی در جنگل عموما برای اصلاح ساختار جنگل انجام می‌شود اما از آنجا که در اصلاح ساختارها بیشتر درختان جوان قطع می‌شوند تا رقابت بین گونه‌های درختی کاهش یافته و زمینه افزایش قطر سایر درختان در عرصه‌های جنگلی فراهم شود، در اجرای عملیات پرورشی عموما درختان جوان برداشت می‌شوند. این مسئله از نظر اقتصادی برای شرکت‌های بهره‌برداری به صرفه نیست. در نتیجه در برخی موارد عملیات پرورشی به دلیل هزینه‌بر بودن در جنگل‌ها به بوته فراموشی سپرده می‌شود.
انگورج در واکنش به اظهارات رییس سازمان حفاظت محیط زیست درباره توقف بهره‌برداری از جنگل‌های شمال هم تاکید می‌کند که این مسئله نیاز به قانون تصویب قانون دارد.

حرکت به سوی جنگلداری پایدار
اگرچه معاون امور جنگل سازمان جنگل‌ها مسئله توقف بهره‌برداری در مصوبه دولت را تکذیب می‌کند اما به گفته ناصر مقدسی، قائم مقام سازمان جنگل‌ها، موضوع طرح استراحت و تنفس جنگل موضوع جدیدی نیست. حداقل از 10 سال پیش اساتیدی مثل دکتر جزیره‌ای که چهره ماندگار منابع طبیعی کشور است، با علم و آگاهی اعلام کرده که با توجه به فشارهای زیاد وارد شده به جنگل‌های شمال، باید به این جنگل‌ها فرصت استراحت داد.
وی تاکید می‌کند: اعتقاد داریم از یک جنگلداری کلاسیک که بیشتر متکی به بهره‌برداری چوب است باید به سمت جنگل‌داری پایدار برویم. اما این مسئله الزامات و سازو کارهایی دارد که باید ایجاد شود.
به اعتقاد مقدسی این تغییر رویکرد ممکن است برای گروهی ایجاد مشقت کند اما این مشکلات از صفات اصلی دوره انتقال است.
وی اضافه می‌کند: در حال حاضر بهره‌برداری ناشی از مصارف روستایی، تهدیدات فعالیت‌های معدنی و غیره به جنگل‌های شمال کشور فشار وارد می‌کند. بنابراین در زمان استراحت که یک دوره 10 ساله پیش‌بینی شده، فرصت داریم که به دنبال تهدیدات برویم. اما در شرایط کنونی این تهدیدات را به نوعی دست کم گرفته یا رها کرده‌ایم.
شیوه‌های مدیریت جنگل‌های شمال در آستانه خانه تکانی بزرگ
توان جنگل‌های شمال به صفر رسیده‌است
تهدید سلامت جنگل‌های شمال، مسئله ای است که هادی کیادلیری رییس انجمن جنگلبانی در گفتگو با زیست بوم به آن تاکید می‌کند.
وی با اشاره به روند تغییر اقلیم و هجوم آفات و امراض که منجر به خشکیدگی سراسری شمشادها در جنگل‌های شمال شده، تاکید می‌کند: در جنگل‌های شمال به هیچ وجه امکان برداشت چوب وجود ندارد.
کیادلیری در پاسخ به کسانی که توقف بهره‌برداری را عامل رها شدن جنگل و تعطیلی طرح‌های جنگلداری می‌دانند، می‌گوید: مجریان طرح‌های جنگلداری بر این باورند که در زمان اجرای این طرح‌ها، علاوه بر تامین نیازهای چوبی اقدامات پرورشی، حفاظتی و غیره نیز در جنگل انجام می‌دهند. بنابراین اگر فقط بهره‌برداری از طرح جنگلداری حذف شود، مجریان طرح‌ها می‌توانند سایر خدمات را به جنگل ارایه دهند. ضمن آنکه جنگل‌های شمال کشور فقط 650 هزار متر مکعب از چوب مورد نیاز صنایع را تامین می‌کنند. در صورتی که نیاز چوبی صنایع حدود هفت میلیون متر مکعب است. بنابراین با حذف بهره‌برداری از جنگل‌های شمال، کاهش حجم ماده اولیه کارخانجات با واردات قابل جایگزینی است.
وی اضافه می‌کند: مبنای تهیه طرح‌های جنگلداری در گذشته بر اساس تولید چوب بوده‌است. به همین دلیل فقط یک میلیون هکتار از جنگل‌های شمال دارای طرح است. زیرا سایر عرصه‌ها که چوب اقتصادی کافی (درختان راش و بلوط) از نظر بهره‌برداران را نداشتند، برایشان طرحی تهیه نشد.شیوه‌های مدیریت جنگل‌های شمال در آستانه خانه تکانی بزرگ
به گفته رییس انجمن جنگلبانی، هنوز در ایران از شیوه‌های کلاسیک در مدیریت جنگل استفاده می‌شود. به دلیل نبود آماربرداری 100 درصد در جنگل‌های شمال، برداشت چوب به صورت متمرکز در بخش‌هایی از جنگل انجام می‌شود در نتیجه، ساختار جنگل دستخوش تغییراتی شده‌است.
وی ادامه می‌دهد: در برآورد کیفیت جنگل‌های شمال بزرگترین اشتباه این است که با یک پارامتر وضعیت جنگل تبیین شده‌است. در صورتی که باید چندین پارامتر برای سنجش وضعیت جنگل داشته باشید که اگر از 10 پارامتر 9 تا درست و یکی اشتباه باشد، آن یک پارامتر به عنوان هشدار مورد توجه قرار گیرد.
کیادلیری در پاسخ به نگرانی‌ها درباره تامین بودجه برای حفاظت جنگل‌ها، عنوان می‌کند: خیلی از درآمدهای جنگل باید به این سیستم باز گردد. بهره مالکانه اصلاح شود. درآمد معادن صرف حفاظت شود. از محل گردشگری اعتباراتی به جنگل اختصاص یابد. تعرفه واردات چوب کاهش یابد. ضمن آنکه وقتی بهره‌برداری متوقف شود، بسیاری از هزینه‌های جاری شامل جاده‌سازی‌های بی‌مورد و هزینه بهره‌برداری هم وجود نخواهد داشت در نتیجه هزینه نگهداری از جنگل کاهش می‌یابد.
البته وی نگرانی مدیران منابع طبیعی در زمینه عدم تامین اعتبارات از سوی دولت را نیز منطقی دانسته و بیان می‌کند:  در حال حاضر دولت اعتبار کافی برای حفاظت جنگل‌های شمال در نظر نمی‌گیرد. این در حالی است که اگر موجودی جنگل‌های ایران را در هر هکتار را 200 متر مکعب در نظر بگیرید و قیمت هر متر مکعب چوب را به طور میانگین بین 500 هزار تا 600 هزار تومان باشد، با در نظر گرفتن سطوح دارای طرح، ارزش چوب جنگل‌های شمال حدود 209 هزار میلیارد تومان خواهد بود.
رییس انجمن جنگلبانی اضافه می‌کند: بر اساس تحقیقات یکی از کشورهای پیشرفته ارزش حفظ آب جنگل در جنگل، 15 برابر چوب است. لاشبرگ در جنگل‌های شمال دو هزار متر مکعب آب در هکتار نگه می‌دارد. بنابراین ارزش تولید آب در جنگل‌های شمال سه میلیون و 350 هزار میلیارد تومان خواهد بود. در مجموع ارزش جنگل‌های شمال با در نظر گرفتن دو پارامتر ارزش چوب و آب، سه میلیون و 344 هزار میلیارد تومان خواهد بود. اما برای چنین سرمایه‌ای دولت فقط 29 میلیارد تومان در سال در قالب اعتبارات سازمان جنگل‌ها هزینه می‌کند.
منبع: زیست بوم
مطالب مرتبط
نظرات بینندگان
غیر قابل انتشار: ۰
در انتظار بررسی:۰
انتشار یافته: ۱
نرگس روحانی
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۷:۰۴ - ۱۳۹۴/۰۶/۲۹
0
0
خیلی عجیب است که مدیر جنگل های شمال اقای انگورج از مشوق های بهره برداری است !!!!!!!!
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربحث ترین عناوین