کد خبر: ۲۹۵۱۸
تاریخ انتشار: ۲۰ شهريور ۱۳۹۴ - ۰۹:۱۸
اضافه وزن و چاقی در کودکان و نوجوانان زمینه ساز ابتلا به بیماري هاي متعدد از جمله قلب و عروق ، دیابت، پرفشاري خون، افزایش چربیهاي خون، بیماریهاي کبدي و بیماریهاي تنفسی می باشد. اوایل دوران کودکی سرعت رشد سریع است.
زیست بوم - بهداشت و سلامت/ *مريم زارعي: امروزه اضافه وزن و چاقی در کودکان به عنوان یک از مشکل تغذیه اي مطرح است. زیرا کم تحرکی و دریافت مواد غذایی کم ارزش و پر انرژي (قند، چربی، شکر) و عادات نامناسب غذایی در زندگی کودکان و نوجوانان آنها را به سمت اضافه وزن و چاقی سوق می دهد.

اضافه وزن و چاقی در کودکان و نوجوانان زمینه ساز ابتلا به بیماري هاي متعدد از جمله قلب و عروق ، دیابت، پرفشاري خون، افزایش چربیهاي خون، بیماریهاي کبدي و بیماریهاي تنفسی می باشد. اوایل دوران کودکی سرعت رشد سریع است. لذا بهتر است پیشگیري از چاقی از دوران کودکی آغاز شو تا بتوان تغییرات دوره اي رشد و سوخت و ساز را مناسب با نیاز بدن تنظیم و از چاقی جلوگیري کرد.

عارضه مهم دیگري که چاقی کودکی در بردارد ارتباط آن با چاقی بزرگسالی است. اغلب کودکان چاق امروز بزرگسالان چاقآینده خواهند بود. عوامل ارثی ، عادات مربوط به شیوه زندگی، مصرف غذاهاي آماده و تنقلات کم ارزش ، کاهش فعالیت بدنی( استفاده بیش از حد از کامپیوتر، تماشاي تلویزیون به مدت طولانی و...)، کاهش فرصتهاي بازي در خارج از منزل ، رفتنبیش از حد به رستوران ، خوردن غذاهاي پرچرب از جمله علت هاي اساسی چاقی در این دوران است. نتایج برخی مطالعاتنشان داده است که خطر چاقی در کودکان و نوجوانانی که 5 ساعت در روز تلویزیون تماشا می کنند ، بیشاز 5 برابر کودکانیو نوجوانانی است که تلویزیون نمی بینند یا حداکثر 2 ساعت تماشا می کنند.

درمان اضافه وزن در واقع باید قبل از 2 سالگی شروع شود اما به علت رشد و تکامل سریع که در این سال ها رخ می دهد نمیتوان بر کاهش وزن تاکید کرد. درمان در بزرگسالان شامل رژیم غذایی و افزایش فعالیت بدنی است اما در کودکان باید سن،شدت چاقی و وجود سایر عوامل خطرآفرین در کودك را نیز مد نظر قرار داد .نقش وا لدین و مربیان کودکان در حمایت ازبرنامه هاي کاهشوزن و یا جلوگیري از افزایشوزن بسیار مهم است.

با توجه به عوارض نامطلوب ناشی از اضافه وزن و چاقی به چند روش اساسی براي کنترل و پیشگیري از اضافه وزن و چاقیدر زیر اشاره می کنیم.

راه هاي کنترل و پیشگیري از اضافه وزن و چاقی در کودکان 2 تا 5 سال

  • مصرف روزانه صبحانه به عنوان یکی از سه وعده اصلی غذایی.
  • مصرف روزانه حداقل دو میان وعده غذایی مناسب مانند: میوه ، نان و پنیر، ......
  • صرف غذا به همراه خانواده.
  • خودداري از مجبور کردن کودك به خوردن و آشامیدن.
  • خودداري از دادن غذا یا تنقلات هنگام تماشاي تلویزیون.
  • خودداري از وادار کردن کودك به اتمام غذا.
  • ندادن شکلات و شیرینی به عنوان پاداش به کودك.
  • محدود کردن مصرف غذاهاي پرچرب، با کالري بالا و شیرین
  • محدود کردن مصرف غذاهاي چرب، سرخ شده وتنقلات پرکالري و پر چرب مانند سیب زمینی سرخ شده، چیپس،
  • پفک، شکلات، کیک هاي خامه ایی و شکلاتی، بستنی و ...
  • نوشیدن آب یا دوغ کم نمک و یا آبمیوه طبیعی و بدون قند به جاي نوشابه.
  • مصرف شیر و لبنیات کم چرب براي کودکان بزرگتر از دو سال.
  • محدود کردن مصرف کره، سرشیر، خامه و سس مایونز.
  • مصرف میوه یا آب میوه تازه و طبیعی به جاي آب میوه آماده و شربت.
  • استفاده کافی روزانه از سبزي هاي تازه یا پخته و میوه تازه در برنامه غذایی کودك
  • مصرف غذاهاي فیبر دار مانند نان سبوس دار ( نان سنگک ) ، بیسکوئیت سبوس دار ، خشکبار و میوه هاي خشک،میوه ها و سبزي هاي خام (مثل هویج، کاهو ، کرفس، گل کلم .....).
  • مصرف آجیل و مغزها به جاي تنقلات بی ارزش (مثل پفک ، چیپس......)
  • محدود کردن غذا خوردن در خارج از منزل
  • اصلاح عادات غذایی والدین.
فعالیت بدنی به حرکت هاي بدنی یا فیزیکی گفته می شود که بوسیله عضلات اسکلتی ایجاد می شود و نیاز به مصرف انرژي دارد .ورزش نوعی فعالیت بدنی است که سازماندهی شده است و با هدف دسترسی به تناسب بدنی به صورت منظم و مکرر انجام می شود. تناسب بدنی مجموعه اي از خصوصیات است که قابلیت و توانایی انجام فعالیت هاي بدنی لازم و مورد نیاز روزانه را با قدرت، هوشیاري، نشاط و شادابی بدون مواجهه با خستگی بی مورد، به فرد می بخشد

چند توصیه براي افزایشفعالیت بدنی در کودکان:

  • افزایش فعالیت بدنی روزانه کودك و همراهی والدین با آنها
  • انجام فعالیت بدنی روزانه مثل پیاده روي ، دوچرخه سواري، به مدت 30 دقیقه.
  • تشویق کودك به استفاده از پله به جاي آسانسور.
  • تشویق کودك به انجام ورزش هایی مانند دوچرخه سواري، دویدن و شنا.
  • استفاده از مشارکت کودك در انجام کارهاي روزمره منزل مانند نظافت خانه.
  • تشویق کودك به بازي با سایر کودکان.
  • محدود کردن سرگرمی هاي غیر فعال مانند تماشاي تلویزیون یا بازي هاي کامپیوتري به کمتر از 2 ساعت در روز

*كارشناس ارشد دفتر بهبود تغذيه جامعه - معاونت بهداشت، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربحث ترین عناوین