کد خبر: ۲۷۰۳۳
تعداد نظرات: 4 نظر
تاریخ انتشار: ۲۹ بهمن ۱۳۹۳ - ۰۹:۱۶
بسته پیشنهادی زیست بوم برای مسافرت نوروزی:
کوچک همیشه زیباست، این شعار جهانی در مورد استان ایلام هم صدق می کند، استانی که به خاطر شرایط آب و هوایی در آن بهار را حتی با پوست صورتتان حس خواهید کرد. پایتان را از روی پدال گاز بردارید، در استانی که هنوز مهربانی و مهمان نوازی جاری است نگران جای خواب نباشید...
زیست بوم: تعطیلات نوروزی در پیش است اگر برنامه سفر نچیده اید یا حتی چیده اید بسته پیشنهادی زیست بوم را برای مسافرت از دست ندهید.
آنچه می خوانید نگاه سرویس گردشگری پایگاه خبری تحلیلی زیست بوم به استان های ایران است. به اینکه کجا بروید؟ چه بخورید؟ چه بخرید و ....

سلام! عروس زاگرس

عروس زاگرس؛ این لقبی است که ایلامی ها با افتخار شایسته استان شان می دانند، استانی جمع و جور که در غرب  کشور و در ناحیه‌ای کوهستانی و نیمه گرم قرار گرفته‌است. مرکز این استان شهر ایلام است. ایلام از غرب با کشور عراق، از جنوب با استان خوزستان، از شرق با استان لرستان و از شمال با استان کرمانشاه همسایه‌است. پیش از دوره رضاشاه به این ناحیه پشتکوه می‌گفتند، اما در شهریور ۱۳۱۴ ه. ش. در زمان رضاشاه به موجب تصویب‌نامه هیأت وزیران و به منظور یادآوری عظمت و شکوه تمدن عیلام باستان، نام روستای حسین‌آباد، به ایلام تغییر یافت و این روستا به عنوان شهر و مرکز استانی به نام ایلام انتخاب شد. برخی بر این باورند که ایلام شکلی نادرست از واژه سامی عیلام به معنای جای بلند و منطقه کوهستانی است که که پرهیز از حرف «ع» عربی در این تغییر املا تاثیر داشته‌است.

پیشنهاد سفر نوروزی: ایلام؛ عروس زاگرس

ایلامی ها در جنگ هشت ساله با آنکه خسارت های جانی و مالی بسیاری دیدند و در بسیاری از شهرهای استان ناگزیر به ترک دیارشان شدند اما با پایان جنگ دست به بازسازی زدند و حالا زندگی در این استان که جمعیتش کمی بیشتر از 500 هزار نفر است جریان دارد. اگر به ایلام رفتید پیشنهاد می کنیم این دیدنی ها را از دست ندهید: 

*درختان بلوط
کوه های ایلام پر است از درخت های بلوط، می توانید کنار جاده توقف کنید و با انبوده درختان بلوط عکس های یادگاری بگیرید. طبیعت این استان اگرچه زخم هایی خورده است اما هنوز دوست داشتنی و دل نشین است. پیشنهاد سفر نوروزی: ایلام؛ عروس زاگرس

*تنگه رازیانه 
اين اثر طبيعي که در دامنه ارتفاعات کبيرکوه قرار گرفته دقيقا از کنار جاده ايلام - دره شهر امتداد يافته و محلي براي تفرج گردشگران نيز هست اما هنوز چنان که شایسته است در مورد آن تبلیغاتی صورت نگرفته و به زحمت می توان تابلوهای راهنما را پیرامونش دید. در این فصلی که شما مسافرت می کنید حتماً در مسیرتان آب های جاری و گردشگرانی را خواهید دید که حتی با سرمای دوست داشتنی آغاز بهار همانجا چادر زده اند، ایلامی تا دور هم جمع می شوند فارغ از اینکه دوست و آشنا باشند یا همدیگر را نشناسند خیلی زود با هم گرم می گیرند و بازی های دسته جمعی محلی راه می اندازند و اگر صدای موسیقی کُردی هم بلند شود دستمال ها در آسمان خواهند رقصید! 

*کلُم؛ روستای بهشتی! 
اگر از سمت ایلام 70 کیلومتر  به طرف دره شهر بروید به روستای کُلم می رسید،  روستایی که تقریباً همه در این استان متفق القول هستند که زیباترین روستای استان است که هنوز بافت سنتی اش را با میوه های خوشمزه حفظ کرده است. 

*چشمه قیر یا خون اژدها؟ 
چیزی در مورد چشمه قیر شنیده اید؟ چشمه ای که به جای آب روان و زلال از آن قیر سیاه بجوشد و روان شود و حتی زمین های کشاورزی را در بر بگیرد؟ در بوستان جنگلی منطقه حفاظت شده آب گرم شهرستان دهلران، یک چشمه قیر روان طبیعی وجود دارد که از ۵۰۰۰ سال پیش از آن استفاده می‌شده‌است. برخی از اهالی منطقه این چشمه قیر را خون اژدهایی می‌دانند که به وسیله اسفندیار رویین تن به هلاکت رسیده‌است. در دهلران البته به غیر از چشمه قیر و آبگرم طبیعی می توانید از غار خفاش هم دیدن کنید. غاری که به خاطر خفاش های متفاوت اش در ایران شهره است. 

 *دره شهر؛ تاریخ و طبیعت!
اگر به استان ایلام بروید و به دره شهر سر نزنید بعداً افسوس خواهید خورد که چرا 142 کیلومتر  مسیر ایلام تا دره شهر را رانندگی نکردید و شهر تاریخی سیمره را ندیدید! شهر تاریخی سیمره در حاشیه جنوب شرقی شهر کنونی دره شهر واقع شده است این اثر تاریخی که بزرگترین محوطه تاریخی در سطح استان را تشکیل میدهد بالغ بر ۱۲۰ هکتار وسعت داشته که جز  اولین آثار ثبت شده در فهرست آثار ملی کشور می باشد .پیشنهاد سفر نوروزی: ایلام؛ عروس زاگرس
 شهر باستانی دره شهر طبق مطالعات و کاوشهای انجام گرفته مربوط به قرون اولیه اسلامی است در این محل باستانی هنوز دیوار بناهای شهر قدیمی و آثار قصر ها و بازارهای تاریخی بر جای مانده است دیوارها عموماً از سنگ لاشه و ملاط گچ ساخته شده اند با توجه به شکل ساختمانها و مصالح به کار رفته و سفالهای پراکنده در سطح پیرامون و داخل خانه های شهر این محل - این محل - بقایایه شهری از اواخر دوران ساسانی می باشد.
 گچ بری های به دست آمده در کاوش ها در این شهر تاریخی منحصر به فرد می باشد. خانه ارباب، بنای مسجد، اماکن حاشیه سیل بند و اماکن مسکونی حاشیه نشین شهر مکان های کاوش شده در ۹ فصل کاوش در این محوطه تاریخی می باشد، این شهر تاریخی بر اثر وقوع زلزله ای به سال ۳۳۴ ه.ق تخریب و خالی از سکنه گردیده است، البته در ایام نوروز و نزدیک غروب ساز سرنا و رقص مردم محلی و سیاه چادرهای برافراشته  شما و هر کسی در این شهر را به سوی خودش می کشاند. 

* جزیره ای از جنس دل... 
مهران و دهلران نام دو شهری هستند که در 8 سال دفاع مقدس بسیار تکرار شدند و حالا بعد از 24 سال هنوز می شود یادگاری هایی از آن روزهای سخت خون و حماسه را در این دو شهر یافت، هر ساله هزاران نفر از راه های دور رنج مسافرت را به جان می خرند تا به شرهانی بیایند و در میان دشتی که هنوز بوی باروت می دهد چند دقیقه ای با خودشان خلوت کنند.پیشنهاد سفر نوروزی: ایلام؛ عروس زاگرس
اگر تا ایلام را آمده اید حتماً به شرهانی سر بزنید، به دهلران بروید و بعد از طی جاده ای آسفالته اما زخمی که شما را یاد فیلم های حاتمی کیا و ملاقلی پور خواهد انداخت به شرهانی بروید، جایی که برای خلوت کردن با خود و یاد آوردن از کسانی که عمر و هستی و جوانی شان را برای دفاع از ایران عزیز فدا کردند جزیره ای از جنس دل است.... 

کوچک همیشه زیباست، این شعار جهانی در مورد استان ایلام هم صدق می کند، استانی که به خاطر شرایط آب و هوایی در آن بهار را حتی با پوست صورتتان حس خواهید کرد. پایتان را از روی پدال گاز بردارید، در استانی که هنوز مهربانی و مهمان نوازی جاری است نگران جای خواب نباشید، کافیست از کسی آدرس مهمانسرا بپرسید، اولین چیزی که خواهد گفت و تعارف نیست این جمله است:

- ارا مهمانسرا خالو؟! بیا بچیم مال؟ ( مهمانسرا برای چی؟بیا بریم خونه!) 

پس بهتر است بیشتر بمانید و دریاچه‌های دوقلوی بسیار زیبای آبدانان، قلعه تاریخی پشت قلعه آبدانان (دوره ساسانیان)، انبارهای هزاردر آبدانان (دوره ساسانیان)، آتشکده ساسانیان و طاق شیرین و فرهاد در ایوانغرب، تنگ رازیانه، میان تنگ (مانشت)، د ره ارغوان در شمال شهر ایلام، دریاچه سد ایلام، آتشکده موشکان، قلعه والی، طاق رستم در روستای زیبای زنجیره علیا، تنگه شمشه هلسم  و شهر تاریخی گم گم در شیروان چرداول را هم ببینید. 


چی بخوریم؟ 
گذرتان به ایلام که افتاد ممکن است کباب های خوشمزه ای که از گوشت تازه درست می شود وسوسه تان کند اما بهتر است سراغ غذاهای محلی را بگیرید: نژی آو(عدسی)،  تماته آو(گوجه فرنگی)، ماش آو، ترخینه و جوجگ آو(جوجه) را پیشنهاد می کنیم!  این " آو" آخر نژی و تماته و ماش همان "آب" است، در واقع این غذاها را آبکی و سوپ مانند می پزند، اما حکایت ترخینه فرق می کند. ترخینه های ایلام را حتماً تست کنید.پیشنهاد سفر نوروزی: ایلام؛ عروس زاگرس

کاری که "کشکینه " و ترخینه" در زمستان برای درمان سرماخوردگی انجام می دهید بعید است از آسپرین و آنتی هیستامین و آنتی کدئین و کولد استاپ هم بر بیاید! ترخينه به دو طريق و مزه و طعم مختلف تهيه مي شود که انواع آن دوئينَه و شُمينه است. ابتدا سبزي از نوع شَلََم را که مخصوص تهيه اين غذاست به قطعات بسيار ريز و ريشه آن را خرد کرده و به همراه گوجه فرنگي رسيده و رنده شده که بهتر است از نوع گوجه محلي باشد و آب انار با هم مخلوط کرده مقداري سبزيجات معطر از قبيل ترخن، تعناع و... و همچنين پياز و فلفل و زردچوبه و مايه خمير را به آن اضافه کرده و به مدت چهار روز مايه تهيه شده را دور از آفتاب قرار داده و سپس گندم خرد شده را به آن اضافه کرده به صورت خمير درآمده و تا تقريباٌ پنج روز ديگر نيز رسيده مي شود.  همه مايه به خورد گندم مي رود و ماده خوشبو و خوش طعم تهيه مي شود سپس پينُه (پونه) کوهي را روي سطح پاکي در محل سربسته اي پهن کرده و ماده آماده شده را به شکل و قطعات مختلف روي آن قرار داده تا خوب خشک شود البته بنا به ذائقه افراد عده اي ماده را به شکل خمير مربوط را در يخچال نگهداري مي کنند. اين غذا معمولا در فصل سرما پخت مي شود و با توجه به مواد متشکله آن حاوي ارزش غذايي بسيار بوده و غذاي مناسب جهت سرما خودگي است.در ضمن تقريباً يکماه قبل از شروع فصل سرما ماده آن آماده مي شود و در هنگام پخت مدت زمان کمي را مي طلبد تا آماده شود.به اين طريق که چند دانه خشک شده از ترخينُه را داخل ماش پخته شده و پوست کنده شده به همراه آب جوش به مدت 20 دقيقه جوشانده و سپس پياز داغ کرده و ميل مي کنند.

اما اگر این غذا گیرتان نیامد حتماً نان های محلی ایلام را تهی کنید:  نان ساجی،  نان پپگ، نان فتیر، شل کین و برساق!
 
چی بخریم؟ 
ایلام با آنکه لب مرز واقع شده اما آنجا نمی توانید به فکر خریدن ال سی دی و کولرگازی و این حرف ها باشید! برای همین بهتر است به سوغاتی های واقعی استان که از چین! ارسال نشده اند و اتفاقاً خود مردم زحمتکش و صبور این استان آماده می کنند خرید کنید. 

خوراکی ها: عسل کوهی و ناب مناطق سورگه و شلم ( باور کنید شکر قاطی اش ندارد!)، کشک، کنجدو گردو. ترخینه را هم تهیه کنید پشیمان نمی شوید، در بعضی مغازه ها آن را در بسته بندی های خاصی می فروشند اما مغازه های قدیمی تر که شکل بقالی های توی قصه ها هستند و  در گوشه و کنار ایلام می توانید پیدا کنید معمولاً ترخینه را به صورت فله ای می فروشند که اتفاقاً خوشمزه تر است و دستپخت زنان روستایی و خانه داری است که این سنت را از مادران شان به ارث برده اند. 

سقز محلی (شیره درخت بنه) که به وفور در کوه ها ی استان وجود دارد و مثل سقزهای بازاری شیرین و بدطعم نیست را هم آزمایش کنید، شیرینی پژی بر ساق، شیرینی کله کنجی، شیرینی کاک و حلوائی بگل (ترکیبی از پودر کشک و خرما) که بسیار خوشبو است را بگذارید کنار کله کنجی، گمکه، جاجیم و نمدی که اگر نمونه خوبش را ببنید بعید است دل بکنید و نخرید و سوغاتی نیاورید! 

زیارت 
ایلامی ها به خاص علی، شاه محمد، ابراهیم قتال و سیداکبر قسم می خورند! یعنی اگر  وارد مغازه ای شدید و چانه زدید و فروشنده با لهجه کُردی گفت:

- و خاص علی قیمتی هی یسه! 

بدانید که او دارد به زیارگاه علی صالح در نزدیکی مهران قسم می خورد.  امام زاده صالح (ع) فرزند عبيد الله الاعرج فرزند حسين فرزند امام چهارم حضرت سجاد است که  از معاصرين حضرت امام موسي کاظم (ع) بوده است و همزمان با طغيان خلفاي عباسي به ايران هجرت كرده ودر زمان امام رضا (ع) در محل صالح آباد به شهادت رسيده است. در زمان هلاکو خان مغول ساختماني کوچک روي مقبره آن احداث شده بود ولي اين ساختمان در زمان قاجار به دستور والي ابوقداره تجديد بنا شده وپس از پيروزي انقلاب اسلامي به طور کلي تجديد بنا شده است.

امامزاده سيد حسن (ع) فرزند بلافصل امام موسي کاظم (ع) در 3 کيلومتري جادة مهران – دهلران،  آرامگاه بابا سيف الدين در دره شهر، بقعة امام زاده صالح در گورستان ماژين از توابع دره شهر،   امام زاده سيداکبر در10 کيلومتري دهلران ، امام زاده سيد ابراهيم (ع) از نوادگان امام باقر (ع)،  امامزاده سيد محمد عابد ( پيرمحمد) در روستاي گنبد دربخش ارکواز ملکشاهي و در 36 کيلومتري جاده ملکشاهي – مهران، امامزاده سيد فخرالدين  از نوادگان امام هفتم شيعيان حضرت امام موسي کاظم(ع) است که در روستاي زرآب بخش زرين آباد،  امامزاده سيدناصرالدين از نوادگان امام هفتم شيعيان حضرت امام موسي کاظم(ع)  در کنار روستاي علي آباد بخش زرين آباد،  بقعه ابراهيم قتال در 38 کيلو متري جاده دهلران به مهران، بقعه سيد صلاح الدين محمد و .... از مشهورترین زیارتگاههای این استان هستند. 

پیشنهاد سفر نوروزی: ایلام؛ عروس زاگرس

چهره های ایلام 
ایلام استان کوچکی در گوشه ای از نقشه گربه شکل ایران است شاید اگر بخواهیم از مشهورترین چهره های این استان نام ببریم باید بگوئیم تمام مردم استان ایلام! چرا که آنها در هشت سال دفاع مقدس با چنگ و دندان و مجاهدت و ایثار از آب و خاک این کشور دفاع کردند. اما اگر بخواهیم به مثابه مشت نمونه از خروار بیاوریم، شاید همین اسامی کفایت کند. 

- شهید داریوش رضایی نژاد- از دانشمندان هسته ای 
- آیت الله حائری
- عبدالجبار کاکایی، بهروز یاسمی، عبدالححسین رحمتی – شاعر 
- مجتبی ملکی- از قویترین مردان ایران 
- دکتر عادل آذر- رئیس مرکز ملی آمار 
- غلام رضا خان ارکوازی
- شاهوردی خان
- غلامرضا خان ابوقداره
- ...... 

*دیکشنری ایلامی! 
در استان ایلام زبان ها  گویش های کُردی، لکی، لُری و حتی عربی وجود دارد، یعنی هرچقدر از طرف مرکز استان به طرف خوزستان بروید، تغییر زبان و لهجه سریعتر می شود، در مناطقی مانند اطراف دهلران و نزدیک خوزستان که اقوام عرب زبان وجود دارد تقریباً همه عربی حرف می زنند اما به همان اندازه هم کُردی و لری و فارسی را می دانند. 
عجالتاً همین چند کلمه را بدانید کفایت می کند: 

سلام خوبی؟---------»      سلام خویی؟  selam khovei
آره خوبم! ---------»  آ خو وِم  aa-  Khovem              
چه خبر؟ ---------»   چه خَوَر؟    che khaavar?            
صبح بخیر---------»      شو وَ کی وَخِر   shova- ki – va - khair
ظهر بخیر---------»      نیمَرو وَخِر        nima- roo – va - khair
عصر بخیر---------»      اِوارَه وَخِر      eiva- ra- va- khair
شب بخیر   ---------»     شاو وَخِر   shov- va- khair
خسته ام ---------» شَکَتم           sha- kaa- tem
شهر خوبی دارید  ---------» شار خاصی دیرین    shaare- khasi- dirin

دوبیت ترانه کُردی
شه واشه و نیشن وو میشته زه ری که ن               ئرایه ک یه ک به رن هه منجه ری که ن
دلم وه رد چه مت هه م خاسه هه م راس              چه مه یلت وه رد دل ده ین گه ری که ن 
فرهاد شاهمرادیان

معنی :

هر شب 
گل یا پوچ بازی می کنیم
هر دو تشنه ی بردن ایم
من صاف و ساده ام
چشم های تو کلک بازند

*احسان محمدی
منبع: زیست بوم
مطالب مرتبط
نظرات بینندگان
غیر قابل انتشار: ۱۳
در انتظار بررسی:۰
انتشار یافته: ۴
معلم روستایی
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۸:۳۱ - ۱۳۹۳/۱۱/۳۰
0
5
درود برمهندس احسان عزیز که به درستی جلوه ای ویژه از جاذبه های گردشگری استان ایلام (عروس زاگرس) را به نگارش در آوردن دست مریزاد احسان جان
ali
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۸:۲۹ - ۱۳۹۳/۱۲/۰۱
0
3
با همه ی مشغله و کارت دیارت رو همیشه فراموش نمیکنی عالیه حتما میریم
فاطمه معروف خانی
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۵:۲۶ - ۱۳۹۳/۱۲/۰۲
0
2
باسلام وتشکرازبسته پیشنهادی.بسیار دوست دارم استان ایلام وخوزستان را از نزدیک ببینم امیدوارم فرصتی دست بدهد تا ازاطلاعات شما استفاده کنم.ممنون اززکات شما
سعید
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۰:۱۹ - ۱۳۹۵/۰۱/۱۴
0
0
تنگه رازیانه!!!!! خنده داره دوست عزیز جایی رو بلد نیستین علکی نفرمایید با ادرس و... این عکس متعلق به بند دره در خراسان جنوبی شهرستان بیرجند میباشد.محض اطلاع
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربحث ترین عناوین