کد خبر: ۲۶۹۹۶
تعداد نظرات: 5 نظر
تاریخ انتشار: ۲۷ بهمن ۱۳۹۳ - ۱۲:۰۰
بسته پیشنهادی زیست بوم برای مسافرت نوروزی:
مردمش اصلاً مثل اسم استانشان پیچیده و سخت نیستند، برعکس سلیس و روان هستند درست مثل چشمه هایی که از دنا شروع می شوند و لابلای جنگل های دوست داشتنی اش پنهان می شوند. اگر از استان چهار محال و بختیاری فقط عکس دختران عشایر سوار بر اسب و برنو به دستش را دیده اید و تا اسم تعطیلات می آید بار و بندیل را به مقصد شمال می بندید شما هنوز بخش بزرگ و قابل احترامی از ایران را اصلاً ندیده اید!

زیست بوم: تعطیلات نوروزی در پیش است اگر برنامه سفر نچیده اید یا حتی چیده اید بسته پیشنهادی زیست بوم را برای مسافرت از دست ندهید.

آنچه می خوانید نگاه سرویس گردشگری پایگاه خبری تحلیلی زیست بوم به استان های ایران است. به اینکه کجا بروید؟ چه بخورید؟ چه بخرید و .... 

چهارمحال و بختیاری؛ سرزمین کوه و چشمه و آبشار و لاله های واژگون....

مردمش اصلاً مثل اسم استانشان پیچیده و سخت نیستند، برعکس سلیس و روان هستند درست مثل چشمه هایی که از دنا شروع می شوند و لابلای جنگل های دوست داشتنی اش پنهان می شوند. اگر از استان چهار محال و بختیاری فقط عکس دختران عشایر سوار بر اسب و برنو به دستش را دیده اید و تا اسم تعطیلات می آید بار و بندیل را به مقصد شمال می بندید شما هنوز بخش بزرگ و قابل احترامی از ایران را اصلاً ندیده اید!چهارمحال و بختیاری؛ سرزمین کوه و چشمه و آبشار و لاله های واژگون....

در برخی منابع آمده است که نام چهارمحال و بختیاری اشاره به دو بخش منطقه چهارمحال و منطقه بختیاری دارد. چهارمحال بخشی روستانشین میان اصفهان و منطقه بختیاری بود. محال جمع مکسر کلمه محل به معنی ناحیه و مکان است و چهار محال یعنی چهار ناحیه که عبارت بودند از: لار، کیار، میزدج و گندمان. در تقسیمات کنونی استان، لار و کیار در شهرستان شهرکرد، میزدج در شهرستان فارسان و گندمان در شهرستان بروجن قرار می‌گیرد. منطقه بختیاری نیز که از دیر باز کوچ گاه ایل بزرگ یختیاری بوده و هست، هم اکنون شامل شهرستان‌های کوهرنگ، فارسان، اردل و لردگان می‌باشد. البته برخی از اهالی استان و مسئولین استانی و کشوری معتقد به تغییر نام این استان هستند. دلیل اصلی این گروه طولانی بودن نام استان است. طولانی بودن نام استان سبب حذف یکی از بخشهای نام استان می‌شود ، گاه چهار محال خوانده می‌شود و گاه بختیاری و در هر صورت باعث می شود که مقصد اصلی از آن حاصل نشود. در برخی موارد هم در مکاتبات از نام مختصر شده چ و ب استفاده می‌کنند که چوب خوانده می‌شود. بهرحال هنوز چهارمحال بختیاری نام استانی با مردم عزیز و گرامی مانند طبیعت اش است که روی رشته کوه البرز دامن مهربانش را پهن کرده است. آنها مرتفع ترین استان کشور هستند، یعنی با غرور خاص بختیاری ها بر بام ایران ایستاده اند.

اگر دوست دارید کمی بیشتر بروید لابلای اسناد تاریخی بد نیست بدانید که چهارمحال و بختیاری تا قبل از سال ۱۳۳۲ خورشیدی در قالب شهرستان شهرکرد و بختیاری از شهرستانهای استان اصفهان به شمار می‌آمد اما حالا مستقل شده اند، با آداب و رسوم و فرهنگی که اصیل و دست نخورده باقی مانده است. حتی اگر چیزی از زبان و گویش این مردم ناب ندانید باز موسیقی شان بخصوص در سوگ بند از بند دل آدم باز می کند، در جشن و پایکوبی سرناهای و شلوارهای سیاه پاچه گشاد مردان و کلاه های کوچک و رنگین کمان خوشرنگ لباس زنان و دختران و دستمال هایی که در آسمان تاب می خورد زمین را به لرزه در می آورد.

بختیاری ها که از طوایف خوش نام و بزرگ ایران هستند در مهمان نوازی کم همتا و دست و دلبازند، آنها حتی در روزهای تنگدستی نسبت به مهمان با چنان گشاده دستی بذل و بخشش می کنند که حاتم طایی هم عرق به پیشانی می آورد. اگر دوست دارید در میان مردمی که هنوز باورهای سنتی خود را حفظ کرده اند، صمیمی و گرم و بخشنده هستند و با لبخند از شما پذیرایی کنند باشید؛ به استان چهارمحال و بختیاری خوش آمدید.

بیشترین جاذبه های گردشگری این استان را گردشگاه های طبیعی مانند تالاب ها، آبشارها و چشمه هایی تشکیل می دهند که هنوز آنقدر پاخور نشده اند که دل را بزند برای همین حس خواهید کرد که در حال کشف یک منطقه بکر هستید.چهارمحال و بختیاری؛ سرزمین کوه و چشمه و آبشار و لاله های واژگون....

تالاب چغاخور و ماهی گورخری!

بهترین فصل برای دیدن این تالاب همین بهار است، البته خیلی ها که سرمایی هستند تابستان می روند، این تالاب بين‌المللي و زيباي چغاخور در نزديكي شهر "بلداجي" واقع شده است. نگران ماشین و جاده هم نباشید، خوشبختانه راه دسترسي آسفالته، آب آشاميدني، سرويس بهداشتي، فضاي سبز، سكوي‌نشيمن، دسترسي به واحد اقامتي و پذيرايي و پاركينگ مناسب از امكانات و تسهيلات اين تالاب محسوب مي‌شود. تالاب در مسير جاده شهركرد- خوزستان قرار گرفته و از شهركرد 65 كيلومتر فاصله دارد.ويژگي منحصر به فرد تالاب، زيست نوعي ماهي از خانواده گامبوزيا (ماهي گورخري) در اين مكان است.. تالاب‌هاي "گندمان" و "سولقان" از ديگر تالاب‌هاي دائمي استان است كه در نزديكي اين تالاب واقعند.

آب چشمه میل کنید!

اگر به آب های معدنی که می خرید مشکوک هستید و فکر می کنید آنها را از آب لوله پر می کنند و با بسته بندی های زیبا تحویل تان می دهند در این استان می توانید آب معدنی واقعی بخورید! چشمه ديمه یکی پیشنهاد عالی است که سرچشمه اصلي اش زاينده رود است. آب اين چشمه از گواراترين آب‌هاي جهان است و خواص درماني (جلوگيري از پوسيدگي دندان و درمان سنگ كليه) نيز دارد، اینجا هم امکانات اقامتی خوبی دارد، پس نگران نباشید! چشمه کوهرنگ که دیگر نیازی به تعریف ندارد، دسترسی به اين نقطه كه بيشتر در فصول بهار و تابستان جهت بازديد توصيه مي‌شود، براحتي با هر نوع خودرو امكان‌پذير است. راه دسترسي مناسب، آب آشاميدني، فضاي سبز دسترسي به هتل كوهرنگ از جمله امكانات و تسهيلات اقامت كنار اين چشمه است. چشمه برم هم از ملاقات شما خوشحال خواهد شد، این چشمه در مركز شهر لردگان واقع شده و با شهركرد 150 كيلومتر فاصله دارد و حتی شهربازی هم دارد، برای ساکت کردن بچه هایی که توی سفر بد قلق هستند و نق نق می کنند می توانید نهار را کنار این چشمه نوش جان کنید. چشمه‌هاي مولا و سرداب با فاصله نسبتا" نزديك به هم به ترتيب در مجاورت روستاي "آليكوه" و "رستم آباد" از توابع شهرستان اردل هم حسابی دیدنی هستند.

لاله می خواهید، لاله‌هاي واژگون!

لاله های واژگون بی نظیرند، کافی است یکبار کارت پستال آنها را دیده باشید حتماً وسوسه می شوید دشتی را ببنید که پر است از این لاله ها که مثل دانه های انار سرخ و زیبا هستند. آدم باید خیلی کج سلیقه باشد که در سرزمین لاله های واژگون به ملاقات آنها نرود! اين دشت در 12 كيلومتري "چلگرد" و در نزديكي روستاي "بنواستكي" از توابع شهرستان كوهرنگ واقع شده است. وسعت زياد (سه هزار و 400 هكتار) پوشش گياهي بسيار زيبا و ارزشمند، لاله‌هاي واژگون (اشك مريم) در دو نوع قرمز و زرد و نيز نزديكي به ديگر جاذبه‌هاي قطب سياحتي كوهرنگ از اين منطقه تفرجگاه بسيار مناسبي ساخته است. زمان رويش و شكفتن لاله‌هاي واژگون در اين دشت از اواسط فروردين ماه شروع و تا اواخر ارديبهشت ادامه دارد. اینجا هم امکانات رفاهی مناسبی دارد فقط یک خواهش! گل ها به شاخه زیبا هستند، لطفاً سعی نکنید آنها را بکنید!

منطقه حفاظت شده تنگ صياد، منطقه حفاظت شده سبزكوه، آبشار آتشگاه، آبشار دره عشق، پارك جنگلي پروز، گردشگاه سياسرد، چشمه سياسرد، غار سراب، غار يخي چما، حاشيه رود كارون، آبشار تونل كوهرنگ و ... همه از دیدنی های این استان هستند که ممکن است حافظه دوربین عکاسی تان را پر کنند اما بعید است چشم و دل تان از دیدن این همه رنگ و زیبایی سیر شود.

چی بخوریم ؟

یکی از اصلی ترین غذاهای هر رستورانی در هر کجای ایران کباب بختیاری است. خب این غذا از کجا آمده؟ بله! شما الان درست سر چشمه رسیده اید، یعنی جایی که کباب بختیاری را به یک غذای ملی تبدیل کرد درشهرهای استان همچون شهرکرد، تنوع پخت و پزهای بومی متکی بر نذورات است. حلیم برنجی و گوش گندم (گوشت وگندم) تاس کباب و «گوش نخولوبیا» (آبگوشت) از جمله این غذاها هستند. در گذشته مردمان این استان سوخت ویژه ای را با نام «سورده» از مدفوع حیوانی تهیه می کردند که آتش کرسی های قدیم را نیز تأمین می کرده است. جوانترها درمیان سورده، سیب زمینی می انداختند وبعداز طبخ، سیب زمینی را با روغن حیوانی می خوردند. به این غذا، شهرکردی ها «خل پز» می گفتند.چهارمحال و بختیاری؛ سرزمین کوه و چشمه و آبشار و لاله های واژگون....

در این استان از گياهان وحشي مانند كرفس كوهي ، شنگ ، پاكلاغ ،چاووك ،كنگر و ... بهترین استفاده ها می شود، آنها را پس از پختن با ماست مخلوط مي كنند كه به آن «تيليكه تليكه» مي‌گويند آنها از مخلوط کردن شير و ماست « گوره ماست» تهيه مي كنند ، از گياهاني مانند موچه ، اوماج و با گياهاني مانند ترشك يا سلمان تره «آش دوغ» ، « آش ماست» يا « آش كشك » مي پزند که بوی آتش و دیگ های قدیمی می دهد و بعید است بتوانید مقاومت کنید و نخورید!

نان هاي محلي این استان را حتماً تست کنید. وقتی از کنار یک روستا رد می شود و تنوری روشن است رودربایستی را کنار بگذارید و جلو بروید و خواهش کنید که اجازه بدهند یکی از نان های آنها را بچشید. نان خانگی، فتیر عشاير و بختياري ها بر روي ساج ( توه ، تابه ) مي پزند و به عنوان « يُخِه» مشهور است، تپ تپو، نان چارسنگی، کاکولی، نان خشکه و ... از جمله خوشمزه ترین نان های محلی هستند. اما کباب را از دست ندهید! کباب بختیاری در چهارمحال بختیاری مثل خوردن پیتزا کنار برج پیزای ایتالیاست!

چی بخریم؟

خلاصه مختصر و مفیدش می شود: قالی‌معروف‌ چال‌ شتری‌، چوخا، نمد، گیوه‌، خورچین‌، گلیم‌، سیاه‌ چادر، جاجیم‌، وریس‌ یا طناب‌ ابریشمی‌، کلاه‌های‌نمدی‌، خور، جل‌، پلاس‌ و کچمه‌ دان‌!

اما گز بلداجی دارای انواع گوناگون است و بر اساس میزان مغز پسته ( که این روزها حسابی قیمتش رفته بالا!( یا بادام به چهار دسته ممتاز، مخصوص، سفارشی و معمولی تقسیم می‌شود.

به قول آن خانم مسنی که در فیلم مهمان مامان ساخته داریوش مهرجویی هر چند دقیقه یکبار می گفت: « همساده می دانی یعنی چه؟!» حالا «کمچه‌دان می دانی یعنی چه؟!» اینجور تعریفش کرده اند: وسیله‌‌اى است که براى نگهدارى قاشق و ملاقه‌‌هاى چوبى مورد استفاده قرار مى‌گیرد. اگرچه قاشق و ملاقه‌هاى چوبى جاى خود را به قاشق و ملاقه‌هاى فلزى داده‌‌اند، ولى تولید کمچه‌دان متوقف نگردیده و هنوز در جامعه عشایرى متداول است. این وسیله را بخرید، اینجا ممکن است فقط یک کمچه دان باشد ولی وقتی سوغاتی می برید یک اثر هنری است، یادگار مردمان خوب دیار بختیاری!

اگر کلاه و دستکش گیرتان آمد حتماً بخرید، دستباف و از پشم واقعی گوسفند است! این روزها آنقدر جنس قلابی ریخته که آدم بین پشم گوسفند واقعی و گوسفند مجازی هم شک می کند! اما همه اینها را که خریدید قفل هم بخرید! قفل؟! بله قفل! اینجا قفل هایی درست می کنند که یکجورهایی آخرش است! قفل‌سازان چالشترى، قفل‌هاى پولادى خوبى مى‌سازند که با قفل‌هاى ماشینى رقابت مى‌کند. قفل‌سازان چالشتر این فن را از پدرانشان به ارث برده‌اند. قفل‌هاى چالشترى به نام اولین سازنده آن «عبداللّه» معروف است.

اگر از این خرده ریزه ها دوست دارید و می خواهید به فروشندگان هم مشتلق بدهید، می توانید قیچى، قندشکن، چاقو، قلم‌تراش و نیز تفنگ‌هاى دست‌ساز را بخرید! البته این تفنگ ها پر نیست، نمایشی است! نزنید خودتان را شل و پل کنید!

برخی مشاهیر چهارمحال و بختیاری

بختیاری ها همیشه با افتخار از رشادت های مردان شان می گویند که تهران را فتح کردند و باعث احیای مشروطیت شدند. بد نیست با چند چهره این استان آشنا شوید:

دین: آیت الله سید ابولقاسم نجفی دهکردی

سینما و تلویزیون: پیام دهکردی

شعر: داراب افسر بختیاری، عمان سامانی

تاریخ سازان: علیقلی خان بختیاری معروف به حاج علیقلی خان سردار اسعد بختیاری و فاتح ملی (۱۲۳۶ هجری خورشیدی - ۷ محرم ۱۲۹۶ هجری خورشیدی) او از رؤسای روشنفکر تحصیلکرده مشروطه‌خواه بختیاری و فرمانده فاتحین اصفهان و تهران در جریان انقلاب مشروطه در ایران بود.او فرانسه می دانست و اقدام به ترجمه چندین کتاب ازجمله «بولینا- غاده الانگلیس»؛ «پل و ورژینی»؛ «تاریخ حمیدی- سلطان عبدالحمید عثمانی»؛ «دختر فرعون»؛ «دیل گابریل»؛ «روکامبول»؛ «شرح حال هانری سوم»؛ «عشاق پاریس»؛ «ماد موازل مارگریت»؛ «هرمس مصری»؛ «سفرنامه‏های برادران شرلی»؛ «ترجمه عهدنامه‏ی حضرت امیر». کتاب «تاریخ بختیاری» از تالیفات اوست.

موسیقی: علی اکبر مهدی پور دهکردی

دیکشنری چهارمحال و بختیاری

چهار محالی‌ها عموماً به زبان فارسی و ترکی و با لهجه خاص خودشان صحبت می‌کنند و بختیاری‌ها هم به زبان بختیاری که شاخه ای از زبان لری است صحبت می‌کنند. البته این قاعده کلی نیست ولی در ۶ شهرستان از ۷ شهرستان این استان زبان بختیاری رایج تر است که این شهرستان‌ها عبارتند از اردل، کوهرنگ، فارسان، لردگان، کیار و شهرکرد. در شهرستان‌ بروجن زبان لهجه‌های محلی فارسی و ترکی رایج است. هنوز تعداد اندکی از ارامنه در این استان زندگی می کنند که زبان ارمنی دارند.

این هم دو پیامک به زبان بختیاری که می توانید عید به دوستان بختیاری تان بفرستید و غافلگیرشان کنید:

هر کوجه سیل ایکونم ایای به ویرم / ندونم غش بکنم یا سیت بمیرم

*****

مو کُر بختیاریم فارسی ندونم   / به زبون مادری دردت به جونم

*احسان محمدی
منبع: زیست بوم
مطالب مرتبط
نظرات بینندگان
غیر قابل انتشار: ۱
در انتظار بررسی:۰
انتشار یافته: ۵
قربان زاده
|
United States
|
۱۲:۳۱ - ۱۳۹۳/۱۱/۲۷
0
2
عالیییییییییییییییییی بود. عالی . انگار مسافرت کردم همین الان به چهارمحال ....مرسی
فرامرزی بابادی
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۶:۴۱ - ۱۳۹۳/۱۱/۲۷
0
1
گرچه دورم زولاتم،همه جامن فکرمه
دانشجو
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۷:۴۱ - ۱۳۹۳/۱۱/۲۸
0
1
درود بر لرهای بختیاری
ثنا
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۱:۲۶ - ۱۳۹۴/۱۰/۰۸
0
0
سلام فروردین چهار محال خیلی سرده، دوست دارم عید برم اما خیلی به سرما حواسم.
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۱:۰۴ - ۱۳۹۵/۰۲/۲۹
0
0
سلام
آیا امکانش هست من از مطالبتون با ذکر منبع استفاده کنم؟
مدیر پایگاه با سلام
حتماً .

نام:
ایمیل:
* نظر:
پربحث ترین عناوین